هشدار درباره سالمندی جمعیت ایران و وضعیت بحرانی کرمانشاه

نگرانی‌ها درباره روند جمعیتی کشور

دکتر ایمانی با بیان اینکه رشد منفی جمعیت پدیده‌ای جهانی است، وضعیت ایران را نیز نگران‌کننده توصیف کرد. نرخ کنونی سالمندی در کشور ۱۳.۸ درصد و نرخ باروری ۱.۳۵ فرزند است. این در حالی است که برای دستیابی به رشد جمعیت، نیاز به تولد حداقل سه فرزند در هر خانواده وجود دارد.

«اگر اقدامات جدی صورت نگیرد، جمعیت ایران که اکنون حدود ۹۰ میلیون نفر است و زمانی پیش‌بینی می‌شد به ۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیون نفر برسد، ممکن است ظرف ۷۰ سال آینده به ۳۰ میلیون نفر برسد.»

وی به ابلاغ سیاست‌های جوانی جمعیت در سال ۱۴۰۰ و تأکید برنامه هفتم توسعه بر رساندن نرخ باروری کلی کشور به ۲.۵ فرزند اشاره کرد. دکتر ایمانی عدم موفقیت برنامه‌های جوانی جمعیت را یکی از عوامل اصلی حرکت جامعه به سمت سالمندی دانست و از سایر بخش‌ها، به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و رفاه اجتماعی، خواست تا با جدیت بیشتری وظایف خود را دنبال کنند.

یکی دیگر از دلایل افزایش سالمندی، ارتقاء سن امید به زندگی است. در حالی که تا پنج دهه قبل، سن امید به زندگی بین ۵۰ تا ۵۵ سال بود، اکنون با اقدامات صورت گرفته، این سن به ۷۴ تا ۷۶ سال رسیده که معادل کشورهای پیشرفته است.

وضعیت جمعیتی و بهداشتی در کرمانشاه

در استان کرمانشاه، وضعیت جمعیتی حتی نگران‌کننده‌تر است. نرخ سالمندی در کرمانشاه نیز ۱۳.۸ درصد است که از میانگین کشوری بالاتر می‌باشد. در برخی شهرستان‌های استان، نرخ سالمندی بین ۱۷ تا ۱۸ درصد نیز گزارش شده است. همچنین، نرخ کلی باروری در کرمانشاه پایین‌تر از میانگین کشور (۱.۳۵ فرزند) است، که نشان می‌دهد این استان ممکن است زودتر از سایر نقاط کشور وارد سیاه چاله جمعیتی شود.

اقدامات حوزه بهداشت در کرمانشاه

حوزه بهداشت دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه خدمات گسترده‌ای را برای کمک به جوانی جمعیت ارائه می‌دهد، از جمله:

• آموزش زوجین و مراقبت از مادران باردار
• خدمات زایمان و مراقبت از کودکان
• کاهش ۱۰ درصدی میزان مرگ و میر مادران باردار در دو سال گذشته
• کاهش مرگ و میر کودکان یک تا ۵۹ ماهه

ارتقاء سبک زندگی و پیشگیری از بیماری‌ها

دکتر ایمانی در هفته سلامت (۲۵ تا ۳۱ اردیبهشت) بر اهمیت ارتقاء بهداشت و کنترل بیماری‌ها برای ساختن نسلی سالم تأکید کرد. وی سبک زندگی ناسالم، تغذیه نادرست، استرس و بی‌تحرکی را از مهمترین تهدیدهای سلامت دانست و اصلاح سبک زندگی را یک راهکار کلیدی برای ارتقاء سلامت فردی و جمعی معرفی کرد.

پویش «هیچکس تنها نیست» با هدف کنترل و پیشگیری از سرطان در هفته سلامت امسال راه‌اندازی شده است. در این پویش، غربالگری و خودآزمایی سرطان با کمک مراکز بهداشت، سفیران و داوطلبان سلامت دنبال می‌شود. بیشترین فراوانی سرطان‌ها در کرمانشاه شامل سرطان سینه در خانم‌ها و سرطان دستگاه گوارش در آقایان است. غربالگری سه سرطان شایع کولورکتال، سینه و دهانه رحم برای میانسالان و سالمندان در مراکز بهداشتی انجام می‌شود تا تشخیص و درمان زودهنگام سرطان محقق شود.

طرح پزشک خانواده و روستای سالم

پزشک خانواده

طرح پزشک خانواده با جدیت در کرمانشاه دنبال می‌شود و اکنون در تمامی روستاها و شهرهای زیر ۲۰ هزار خانوار اجرا می‌گردد. شهرستان هرسین به عنوان پایلوت اجرای این طرح برای شهرهای بالای ۲۰ هزار خانوار انتخاب شده است. در حال حاضر، ۵۰۰ نفر شامل پزشک عمومی، ماما، دندانپزشک و پرستار در قالب نظام ارجاع و پزشک خانواده در استان فعالیت دارند.

روستای سالم

در حال حاضر، ۱۲ روستای سالم در کرمانشاه وجود دارد و امید می‌رود تا پایان امسال ۷ روستای دیگر نیز به این جمع اضافه شوند. برنامه چهار ساله این طرح، معرفی ۴۲ روستا (سه روستا در هر شهرستان) به عنوان روستای سالم است. جوانرود و گیلانغرب از شهرستان‌های پیشتاز در این زمینه هستند. شاخص‌های روستای سالم شامل ۱۵ مورد از جمله بهداشت، بهداشت محیط، آموزش، شبکه فاضلاب، آب‌های سطحی، آسفالت و پسماندها می‌شود. معرفی پاوه به عنوان اولین شهر سالم استان نیز در دست پیگیری است.