کاهش نگران‌کننده اهدای عضو در زنجان؛ نیاز به تقویت فرهنگ‌سازی و مشارکت عمومی

اهمیت حیاتی پیوند عضو برای بیماران نیازمند

بسیاری از بیماران مبتلا به نارسایی‌های پیشرفته اعضای حیاتی در کشور، تنها از طریق پیوند عضو می‌توانند به زندگی عادی بازگردند. این واقعیت، ضرورت تقویت سازوکارهای فرهنگی و آموزشی در استان‌ها را بیش از پیش آشکار می‌سازد تا ضمن کاهش انتظار بیماران، شاخص‌های سلامت اجتماعی نیز بهبود یابد.

چالش‌ها و فرصت‌ها در استان زنجان

استان زنجان در سال‌های اخیر اقدامات قابل توجهی در زمینه اطلاع‌رسانی، آموزش و ثبت کارت اهدای عضو انجام داده است. با این حال، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از جامعه همچنان نیازمند اطلاعات دقیق‌تر درباره فرآیند اهدای عضو، رفع باورهای نادرست رایج و آگاهی از مزایای انسانی و اجتماعی این اقدام حیاتی هستند.

نقش فرهنگ‌سازی و مشارکت

برای توسعه فرهنگ اهدای عضو، استمرار فعالیت‌های فرهنگی، حضور فعال سازمان‌های مردم‌نهاد و تقویت مشارکت دستگاه‌های اجرایی از اهمیت بالایی برخوردار است. این اقدامات می‌توانند مسیر را برای افزایش آمار پیوند اعضا در استان هموارتر کنند.

آمار اهدای عضو در زنجان: روند کاهشی نگران‌کننده

مسئولان شبکه فراهم‌آوری پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی زنجان آمارهای نگران‌کننده‌ای را منتشر کرده‌اند که حاکی از کاهش اهدای عضو در سال گذشته است.

• در سال ۱۴۰۴، تنها ۸ مورد اهدای عضو موفق از میان ۲۳ مورد مرگ مغزی شناسایی شده در بیمارستان‌های استان به ثبت رسید.
• این در حالی است که هر مورد مرگ مغزی می‌تواند جان یک تا هشت بیمار نیازمند پیوند را نجات دهد.

مقایسه با سال‌های گذشته

وضعیت اهدای عضو در سال ۱۴۰۳ در زنجان مطلوب‌تر بود:

• در آن سال، از ۴۵ مورد مرگ مغزی شناسایی شده، ۱۶ مورد رضایت برای اهدای عضو ثبت شد.
• میزان اهدای عضو در زنجان در سال ۱۴۰۳ به ۱۶ درصد رسید که از میانگین کشوری (۱۳.۶ درصد) بالاتر بود.

با وجود عملکرد مثبت در برخی سال‌ها، آمار سال گذشته نشان‌دهنده سیر کاهشی در روند اهدای عضو در استان است.

دلایل کاهش اهدای عضو و راهکارهای پیش‌رو

مسئولان این حوزه، عواملی چون بیماری‌های زمینه‌ای، کهولت سن، نارضایتی خانواده‌ها و شرایط خاص ناشی از بحران‌ها (مانند تحولات و شرایط جنگی) را از دلایل اصلی کاهش موارد موفق اهدای عضو می‌دانند. این عوامل فرآیند شناسایی و انتقال اعضا را دشوارتر کرده‌اند.

پتانسیل زنجان و توصیه‌ها

استان زنجان با جمعیت جوان و ظرفیت‌های اجتماعی گسترده، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یکی از استان‌های پیشرو در حوزه اهدای عضو دارد. برای تحقق این امر، تقویت زیرساخت‌های آموزشی، ترویج گفت‌وگو در خانواده‌ها و افزایش دسترسی مردم به خدمات ثبت رضایت‌نامه اهدای عضو، گام‌های مؤثری در جهت ارتقای شاخص‌های پیوند و نجات جان بیماران خواهد بود.

توسعه فرهنگ اهدای عضو، نیازمند مشارکت همه‌جانبه مردم، نهادهای تخصصی و رسانه‌های استان است که با استمرار اطلاع‌رسانی صحیح و افزایش باور عمومی نسبت به اهمیت این اقدام می‌تواند آینده‌ای روشن‌تر را برای بیماران نیازمند پیوند در استان زنجان رقم بزند.