خبر کامل
نهمین گردهمایی مجموعهداران ایران: از چالشهای نگهداری تا سند ملی موزهداری

همایش ملی مجموعهداران: گنجینههای پنهان ایران در انتظار حمایت
نهمین گردهمایی سالانه مجموعهداران ایران، که سهشنبه ۲۹ اردیبهشت برگزار شد، به محفلی برای طرح چالشها و ارائه راهکارهای حمایت از این میراثبانان گمنام تبدیل شد. در این نشست، فعالان حوزه مجموعهداری از سراسر کشور، ضمن معرفی گنجینههای شخصی خود، خواستار تغییر نگاه حاکمیتی، اصلاح قوانین و حمایتهای مالی و حقوقی از بخش خصوصی شدند. این گردهمایی با حضور مسئولان عالیرتبه میراث فرهنگی، نویدبخش تحولات مثبت در آینده این حوزه بود.
صدای مجموعهداران: چالشها و انتظارات
در این نشست، هر یک از مجموعهداران به بیان دغدغهها و پیشنهادات خود پرداختند:
- وحید حمیدی (خوزستان): از چالشهای نگهداری اشیای حساس در آبوهوای خوزستان گفت و از راهاندازی بزرگترین موزه صنعتی کشور خبر داد. او بر لزوم تشکیل «انجمن واحد و مقتدر» در اهواز برای شناسایی مجموعهداران پنهان و تبدیل خوزستان به قطب گردشگری مجموعهداری تاکید کرد.
- دلکش داوودی (بانوی مجموعهدار): با بیش از ۳۰ سال سابقه، به رنجها و دغدغههای مجموعهداران خصوصی اشاره کرد. او که مجموعهای کمنظیر شامل ظروف ملامینه، دیوارکوبهای سفالی، بلور، چینی، بیش از ۳۰۰ نمکدان و ۴۰۰ قطعه زیورآلات قاجار را در اختیار دارد، خواستار ایجاد نمایشگاههای دائمی در هر استان برای حمایت از مجموعهداران و جلوگیری از خروج قاچاق میراث ملی شد.
- امیرحسین برنجی (موزه آب شاهرود): بر اهمیت نشستهای تخصصی و ظرفیتهای گردشگری شاهرود تاکید کرد. او هدف خود را نمایش عمومی آثار و توسعه صنعت گردشگری کشور از طریق رسانهها دانست.
- بختیان دامغانی (موزه مردمشناسی دامغان): بر اهمیت اشتراکگذاری میراث با مردم و بازدید از ظرفیتهای تاریخی دامغان تاکید کرد.
- سعیده زمانی (قفلهای تاریخی): از دشواریهای صیانت از هویت ملی و تلاش برای تشکیل انجمنهای تخصصی گفت و هر قفل کهن را رازی از هنر و صنعت نیاکان دانست.
- مجتبی سلیمی (چهارمحال و بختیاری): گزارشی از یک دهه تلاش برای صیانت از تاریخ منطقه، از جمله گردآوری مجموعه تمبر و اسناد تجارتخانهها و فرهنگ بختیاری ارائه داد. او وعده برگزاری رویدادهای ملی در ماههای آینده را داد.
- محمد عزیزالدین (موزه تاریخ شهر سمنان): این موزه را اولین موزه خصوصی عضو اتحادیه جاده ابریشم ایران و نماینده کشور در این مسیر معرفی کرد.
- بهرنگ فیضآقایی (مدال): خواستار تغییر نگاه امنیتی به مجموعهها، بهرهگیری از اسپانسرهای بخش خصوصی و بیمه کردن آثار شد. او بر عدم «سانسور تاریخ» در نمایش مدالهای دورههای مختلف تاکید کرد.
- عاطفه پوشنده (موزه ورشو بروجرد): موزه ورشو بروجرد را گنجینهای بینظیر با بیش از ۲۰۰۰ قطعه ورشو شناسنامهدار معرفی کرد و بر تعهد خود برای صیانت از این میراث تاکید نمود.
- نصرتالله زرگر (پژوهشگر و نوازنده): به معرفی پیشینه تاریخی ایل زرگر، تالیف کتب اسنادی این قوم و ویژگیهای زبان «رومانو» پرداخت. او مجموعهای شامل ۳۰ هزار سند تاریخی را حاصل ۵۰ سال تلاش خود دانست.
- قیاسی (کبریت): یاد و خاطره مجموعهداران فقید را گرامی داشت و بر اهمیت پاسداشت تلاشهای گذشتگان در حفظ میراث فرهنگی تاکید کرد.
- رضایی (موزه غار اورهان): این موزه منحصربهفرد سنگی را که به دست خود او در دل صخرهها حفاری شده، ابزاری برای انتقال مفاهیم عمیق انسانی دانست و هر مجسمه را دارای روایت و هویت معرفی کرد.
- احمد چایچی (تمبر و پاکتهای یادبود): مجموعهداری را «دفاع تمدنی» در برابر تلاش سایر کشورها برای تصاحب مفاخر ایران دانست و بر لزوم تداوم این گردهماییها تاکید کرد.
- مقیمی (کتابدار آستان حضرت عبدالعظیم): بر ضرورت روایتگری، تعیین تکلیف حقوقی مجموعهها و آموزش نسل جدید تاکید کرد. او سه راهکار کلیدی ارائه داد: داشتن شناسنامه و روایت برای هر شیء، تالیف کتاب مستند مجموعه و روشن کردن تکلیف مالکیت آثار.
- حسین احسنت (خوشنویس): مجموعه خود را حاصل دههها پیوند با هنر و اخلاق اساتید تراز اول خوشنویسی معرفی کرد.
- قاسمی (گردشگری تهران): مجموعهداران را «سربازان بیادعای میراث فرهنگی» دانست و از عدم ایفای وظیفه نهادهای متولی در قبال مجموعهداران خصوصی انتقاد کرد.
- عبدلی آشتیانی (پژوهشگر): ضمن قدردانی از پیشکسوتان، به فهرستنویسی ۷۵۰۰ سند تاریخی قاجار در کاخ گلستان در سال ۱۴۰۳ اشاره کرد.
- مازیار حیدری (سازهای تاریخی): بر ضرورت صیانت از سازهای نفیس ایرانی ساخت استاد یحیی تاکید کرد و نسبت به خروج آنها از کشور هشدار داد.
- کامران نجفزاده (عکسهای کهن): با اشاره به نگهداری ۳۰۰ هزار قطعه عکس تاریخی، بر لزوم تقویت صندوقهای حمایتی از مجموعهداران تاکید کرد و از ناکافی بودن وامهای ۱۰۰ میلیون تومانی فعلی گفت.
- ایرج حسابی (فرزند پروفسور حسابی): به تبیین جایگاه علمی و فرهنگی ایران در جهان و دستاوردهای پدرش پرداخت و زبان فارسی را تنها زبان با پتانسیل بینالمللی شدن دانست.

حمایتهای دولتی: تحولات امیدبخش
علی دارابی، قائممقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی کشور، در این گردهمایی از تحولات ساختاری و قانونی گسترده برای حمایت از مجموعهداران خبر داد:
- تصویب «سند ملی موزهداری»: این سند در اسفند ۱۴۰۴ به تصویب رسیده و ۲۰ نهاد دولتی را موظف به ارائه خدمات پشتیبانی و حمایتی ویژه به مجموعهداران و موزهداران میکند.
- فضاهای نمایشگاهی: رایزنی با وزارت کشور برای اختصاص فضاهای نمایشگاهی بر اساس پراکندگی جغرافیایی.
- وامهای کمبهره: پیگیری ارائه وامهای با بهره بسیار پایین از طریق صندوق تحت مدیریت کامران نجفزاده.
- حل مشکلات بیمه و مالیات: تاکید بر تدوین لوایح قانونی دقیق برای حل این مشکلات و درخواست از مجموعهداران برای ارائه طرحهای پیشنهادی.
- کارگروه مشترک: خواستار تشکیل فوری کارگروه مشترک میان مجموعهداران و معاونت میراث فرهنگی برای پیگیری مطالبات عملیاتی.
- «زنگ میراث فرهنگی» در مدارس: توافق برای گذراندن ساعات آموزشی دانشآموزان در موزهها به صورت عملی.
دارابی با اشاره به اینکه خود دارنده مجموعهای بالغ بر ۵۰ هزار جلد کتاب است، بر اهمیت امانتداری و دشواریهای حفظ میراث مکتوب تاکید کرد و مجموعهداران را حافظان اصلی تمدن ایران خواند.
نگاهی به انجمن مجموعهداران ایران
انجمن مجموعهداران ایران، که تحت مدیریت منوچهر لطفی فعالیت میکند، به عنوان بزرگترین تشکل صنفی در این حوزه شناخته میشود. این انجمن با برگزاری هشت دوره گردهمایی سالانه، نقش واسط میان مجموعهداران و وزارت میراث فرهنگی را ایفا کرده است. از مهمترین اهداف این نشستها در دهه اخیر میتوان به هویتبخشی به مجموعههای شخصی، دریافت پروانههای رسمی برای فعالیت مجموعهداران و پیگیری مطالبات قانونی آنها در نهادهای دولتی اشاره کرد.
تغییر نگاه حاکمیت: ضرورت حمایت از بخش خصوصی
احمد محیط طباطبایی، رئیس افتخاری ایکوم ایران (کمیته ملی موزهها)، خواستار تغییر نگاه حاکمیت به حوزه میراث فرهنگی و حمایت قانونی از بخش خصوصی شد. او با تشبیه میراث فرهنگی به «کوه یخ»، تاکید کرد که بیش از ۹۰ درصد ذخایر فرهنگی کشور در اختیار مجموعهداران خصوصی است که باید دیده شوند. وی خواستار محاسبه تعرفه آب و برق موزههای خصوصی همتراز با «مساجد و اماکن مذهبی» و اصلاح قوانین مالیاتی شد که مانع ورود سرمایههای اقتصادی به بخش میراث فرهنگی هستند. محیط طباطبایی ابراز امیدواری کرد که با اصلاح قوانین، خانههای تاریخی و مجموعههای خصوصی به عنوان سلولهای حیاتی هویت ملی ایران تثبیت شوند.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
