عمان؛ پیشگام انرژی پاک در منطقه با سرمایه‌گذاری ۴۴ میلیارد دلاری

اهداف بلندپروازانه در افق ۲۰۴۰ و ۲۰۵۰

وزارت انرژی و معادن عمان اهداف جاه‌طلبانه‌ای برای آینده انرژی این کشور تعیین کرده است. بر اساس این برنامه‌ها، سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد انرژی عمان تا سال ۲۰۴۰ به ۶۰ تا ۷۰ درصد خواهد رسید. در یک چشم‌انداز بلندمدت‌تر، تقریباً تمام برق مورد نیاز عمان تا سال ۲۰۵۰ از منابع پاک تأمین خواهد شد.

• ۲۰۴۰: ۶۰ تا ۷۰ درصد برق از منابع تجدیدپذیر.
• ۲۰۵۰: ۹۰ تا ۱۰۰ درصد برق از منابع پاک و دستیابی به انتشار صفر خالص کربن.

این تحول بخشی جدایی‌ناپذیر از راهبرد کلان «چشم‌انداز عمان ۲۰۴۰» است که بر توسعه پایدار و تنوع‌بخشی اقتصادی تمرکز دارد.

پروژه‌های استراتژیک و شتاب در گذار انرژی

عمان از سال ۲۰۲۵ شاهد آغاز و اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های استراتژیک در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و هیدروژن سبز بوده است. این پروژه‌ها نه تنها شامل توسعه زیرساخت‌های داخلی برق می‌شوند، بلکه ایجاد کریدورهای صادراتی برای انتقال انرژی پاک به بازارهای جهانی را نیز در بر می‌گیرند.

مقام‌های وزارت انرژی عمان اعلام کرده‌اند که این کشور تا پایان سال ۲۰۲۶ حداقل ۱۰ درصد برق خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین خواهد کرد. این رقم، هرچند در مقایسه با اهداف نهایی اولیه به نظر می‌رسد، اما نشان‌دهنده آغاز شتاب جدی عمان در مسیر گذار انرژی است.

سرمایه‌گذاری عظیم در هیدروژن سبز: آینده انرژی

یکی از مهم‌ترین محورهای تحول انرژی در عمان، توسعه صنعت هیدروژن سبز است. این کشور در دو مرحله مزایده پروژه‌های هیدروژن سبز، موفق به جذب بیش از ۴۴ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری شده است که نشان‌دهنده اعتماد سرمایه‌گذاران جهانی به ظرفیت‌های عمان در این حوزه است.

• ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر تا ۲۰۳۰: ۲۶.۶ گیگاوات.
• تولید سالانه هیدروژن سبز: یک میلیون تن.

عمان همچنین با هلند توافق‌نامه‌ای برای توسعه کریدور تجاری هیدروژن مایع امضا کرده است. این اقدام می‌تواند مسیر صادرات انرژی پاک عمان به اروپا را هموار کرده و جایگاه این کشور را در بازار جهانی انرژی تقویت کند.

برنامه‌های ملی برای کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری

دولت عمان علاوه بر توسعه تولید انرژی پاک، تمرکز ویژه‌ای بر افزایش بهره‌وری انرژی دارد. در همین راستا، «مرکز انتشار صفر خالص عمان» در پایان سال ۲۰۲۴ افتتاح شد تا سیاست‌های مرتبط با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای را هدایت کند.

برنامه ملی بهره‌وری انرژی با نام «کفاع» نیز با همکاری وزارت کار و دانشگاه سلطان قابوس راه‌اندازی شده است. هدف این برنامه، تربیت نیروهای متخصص عمانی در زمینه حسابرسی انرژی و بهبود الگوی مصرف در بخش‌های صنعتی، تجاری و مسکونی است. این برنامه شامل تدوین استانداردهای جدید برای ساختمان‌ها و لوازم خانگی، افزایش بهره‌وری مصرف برق و فرهنگ‌سازی درباره صرفه‌جویی انرژی می‌شود.

توسعه زیرساخت‌ها و رقابت جهانی

وزارت انرژی و معادن عمان در حال بررسی ساختار بازار برق این کشور است تا شرایط لازم برای ادغام گسترده انرژی‌های تجدیدپذیر را فراهم کند. همچنین، پروژه‌هایی برای ایجاد پایگاه داده ملی انرژی‌های تجدیدپذیر و تخصیص مکان‌های جدید برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی و بادی در دست اجرا است.

تأمین برق جزایر حلانیات از طریق سیستم‌های یکپارچه انرژی پاک و ذخیره‌سازی باتری، یکی دیگر از برنامه‌های مهم است که وابستگی این مناطق به سوخت‌های متعارف را به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد.

کارشناسان معتقدند که عمان به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، تابش بالای خورشید، دسترسی به سواحل گسترده و زیرساخت‌های صادراتی، ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های جهانی انرژی پاک دارد. مهندس سلیم ناصر العوفی، وزیر انرژی و معادن عمان، بر تعادل میان رشد اقتصادی و پایداری زیست‌محیطی تأکید کرده و معتقد است توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و هیدروژن سبز می‌تواند اقتصاد عمان را متنوع کرده و وابستگی به درآمدهای نفتی را کاهش دهد.

عمان با این برنامه‌ریزی گسترده و سرمایه‌گذاری‌های میلیارد دلاری، در حال برداشتن گام‌های مهمی برای تبدیل شدن به یکی از قدرت‌های نوظهور انرژی پاک در جهان است. اگر پروژه‌های فعلی طبق برنامه پیش بروند، عمان نه تنها می‌تواند نیاز داخلی خود را از منابع پاک تأمین کند، بلکه به یکی از صادرکنندگان مهم هیدروژن سبز و انرژی تجدیدپذیر در جهان تبدیل خواهد شد؛ مسیری که می‌تواند الگویی برای سایر کشورهای منطقه نیز باشد.