هشدار درباره وضعیت بحرانی جنگل‌های لرستان؛ پوشش گیاهی بی‌سابقه و خطر آتش‌سوزی

وضعیت جنگل‌ها و مراتع لرستان

لرستان با ۴۲ درصد سرانه جنگل، در مقایسه با میانگین ۷ درصدی کشور، از استان‌های غنی از نظر پوشش گیاهی و جنگلی محسوب می‌شود. این استان دارای ۲ میلیون و ۲۶۵ هزار هکتار اراضی ملی است که ۱ میلیون و ۲۱۷ هزار هکتار آن جنگل و مابقی مراتع هستند.

• رتبه کشوری: لرستان از نظر سرانه جنگل، رتبه دوم کشور و رتبه اول ناحیه زاگرس را به خود اختصاص داده است.
• شهرستان‌ها: شهرستان الیگودرز با ۴۸۶ هزار هکتار، بیشترین منابع طبیعی استان را دارد. خرم‌آباد و کوهدشت در رتبه‌های بعدی قرار دارند. شهرستان ازنا تنها شهرستان بدون جنگل در استان است.

چالش‌ها و کمبودها در حفاظت از جنگل‌ها

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان، آفات و حریق را از مهم‌ترین چالش‌های جنگل‌ها و مراتع برشمرد. وی با اشاره به استانداردهای جهانی حفاظت از جنگل‌ها (یک نفر به ازای هر هزار هکتار)، وضعیت لرستان را نگران‌کننده توصیف کرد:

• کمبود نیرو: در برخی نقاط لرستان، یک نفر مسئول حفاظت از ۴۰ هزار هکتار است و میانگین استانی، یک نفر به ازای هر ۲۲ هزار هکتار است. در حال حاضر تنها ۱۵۶ نفر در سطح استان از جنگل‌ها محافظت می‌کنند.
• تجهیزات: پاسگاه‌هایی احداث شده‌اند، اما خودروهای گشت‌زنی اندک بوده و نیاز به تقویت دارند.

آمار و علل آتش‌سوزی‌ها

آمارها نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۹، حدود ۵۴۹ مورد حریق در استان رخ داده که منجر به آتش‌سوزی ۸ هزار و ۸۴۸ هکتار از جنگل‌ها و مراتع شده است. بیشترین تعداد حریق در خرم‌آباد و دلفان و کمترین آن در ازنا بوده است.

تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند که سال گذشته با کاهش بارندگی‌ها، پوشش گیاهی ضعیف بوده و کمترین حریق را داشته‌ایم. اما امسال با توجه به پوشش گیاهی فراوان، آتش‌سوزی‌های زیادی پیش‌بینی می‌شود.

تمام آتش‌سوزی‌های جنگل‌ها و مراتع لرستان دارای عامل انسانی هستند. دلایل اصلی شامل موارد زیر است:

• آتش‌زدن باقیمانده محصولات کشاورزی
• اختلافات قومی
• پس‌چر مزارع
• افزایش مساحت اراضی کشاورزی

راهکارها و نیاز به همکاری

طبق قانون، تمامی دستگاه‌های اجرایی موظف به کمک در مواقع آتش‌سوزی هستند، اما متاسفانه برخی دستگاه‌ها همکاری لازم را ندارند. تشکیل شورای هماهنگی بحران در شهرستان‌ها و تامین اعتبار برای مقابله با این بحران ضروری است.

طرح پیشگیری از حریق و اعتبارات

طرح پیشگیری از حریق در چهار زمینه «پیشگیری»، «کشف و شناسایی»، «اطفا» و «بعد از اطفا» با اعتبار ۵۰ میلیارد تومان نهایی شده و امید می‌رود این اعتبار اختصاص یابد. همچنین، دهیاری‌ها باید از محل منابع خود، اعتباری برای خرید دمنده‌ها تخصیص دهند.

اقدامات فوری و همکاری بین‌بخشی

وضعیت «بام خرم‌آباد» به دلیل پوشش گیاهی زیاد، بحرانی است و باید با کمک شهرداری و دهیاری آتش‌بُر ایجاد شود. راهداری نیز باید امسال در حاشیه جاده‌ها و پارک‌ها آتش‌بُر ایجاد کند. همچنین، دستگاه‌های اجرایی از ابتدای خرداد تا پایان فصل حریق، خودروهای گشت را در اختیار اداره منابع طبیعی قرار دهند، زیرا اکثر خودروهای گشتی فعلی فرسوده و از رده خارج شده‌اند.