پیام‌رسان‌های داخلی؛ چالش کیفیت و پایداری در مسیر توسعه

نقش حمایت‌های دولتی و انتظارات کاربران

حمایت‌های مستمر دولت‌های سیزدهم و چهاردهم نقش کلیدی در توسعه و افزایش کاربران پلتفرم‌های داخلی ایفا کرده است. با این حال، خواسته اصلی کاربران، کیفیت بالا و پایداری خدمات است. در صورت عدم برخورداری پیام‌رسان‌های بومی از استانداردهای لازم، استقبال عمومی کاهش خواهد یافت. این حق کاربران است که به پلتفرم‌های باکیفیت و قابل اتکا دسترسی داشته باشند.

«کاربران پیام‌رسان باکیفیت می‌خواهند و در صورتی که سکوهای بومی از کیفیت لازم برخوردار نباشند، اقبال مردم به پیام‌رسان‌های بومی کاسته خواهد شد.»

اختلالات اخیر: زنگ خطر برای پلتفرم‌های بومی

با وجود تلاش‌های فراوان برای بهبود خدمات، اختلالات گاه و بیگاه و سرعت پایین می‌تواند موفقیت‌های کسب‌شده را تحت‌الشعاع قرار دهد. به عنوان مثال، در دو روز اخیر، یکی از پیام‌رسان‌های داخلی با قطعی مقطعی مواجه شد که امکان ارسال و دریافت پیام را مختل کرد. این گونه مشکلات، نارضایتی کاربران را به همراه داشته و می‌تواند زنگ خطری جدی برای متولیان این حوزه باشد که به دنبال جذب مخاطبان بیشتر هستند.

• اختلالات فنی: قطع و وصل شدن مکرر، سرعت پایین.
• نارضایتی کاربران: کاهش اعتماد و اقبال عمومی.
• تهدید رشد: امکان از دست دادن کاربران جذب شده.

چشم‌انداز کارشناسان: رقابت‌پذیری و ارتقای زیرساخت

کارشناسان همواره بر اهمیت حمایت و تقویت شبکه‌های اجتماعی بومی برای رقابت با نمونه‌های خارجی تاکید کرده‌اند. این موضوع نه تنها در وزارت ارتباطات، بلکه در جلسات مرکز ملی فضای مجازی نیز مورد توجه مسئولان قرار گرفته است. تحلیلگران معتقدند که اپلیکیشن‌های ایرانی، مانند هر نرم‌افزار دیگری در نسخه‌های اولیه خود با چالش‌هایی روبرو بوده‌اند، اما با حمایت و ارائه امکانات مشابه پلتفرم‌های خارجی مانند واتس‌اپ و اینستاگرام، می‌توانند به پیشرفت‌های چشمگیری دست یابند.

اقدامات انجام شده و پیشنهادات برای بهبود

در راستای جلب رضایت کاربران و افزایش اعتماد عمومی، پیام‌رسان‌های داخلی اقداماتی نظیر افزودن قابلیت تماس صوتی و تصویری و همچنین اتصال بین پیام‌رسان‌های مختلف را در دستور کار قرار داده‌اند. این اقدامات، به ویژه اتصال بین پلتفرم‌ها، در پاسخ به گلایه‌های کاربران از تعدد پیام‌رسان‌ها و دشواری ارتباط بین آنها صورت گرفته است.

با این حال، مشکلات زیرساختی همچنان پابرجاست. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مسئول تامین زیرساخت‌های شبکه‌ای، ذخیره‌سازی و امنیتی، و همچنین کاهش هزینه‌های پهنای باند برای پیام‌رسان‌هاست. یکی از اقدامات این وزارتخانه، فراهم آوردن «ابر خدمات پایه» است که به پیام‌رسان‌ها اجازه می‌دهد برای افزایش پایداری، به طور کامل بر روی این زیرساخت مستقر شوند.

ضرورت توسعه خدمات ارزش افزوده و صیانت از حقوق کاربران

کیوان نقره‌کار، کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، تاکید می‌کند که پیام‌رسان‌ها باید امنیت اطلاعات و سرعت بالا را برای کاربران تضمین کنند. وی همچنین اشاره می‌کند که مشکلات زیرساختی در لایه‌های پنهان، می‌تواند بر عملکرد پلتفرم‌ها تاثیر بگذارد و وزارت ارتباطات نیز نیازمند بهبود عملکرد در حوزه‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری است.

برای فراگیر شدن پیام‌رسان‌های داخلی، دو عامل کلیدی باید محقق شود:

1. ایجاد ارزش افزوده داخلی: ارائه خدماتی نظیر خرید بلیت، پرداخت مالیات، نوبت‌دهی پزشکی، نسخه الکترونیکی، تبادلات مالی و ارتباط با نهادهای حاکمیتی.
2. صیانت از حقوق کاربران: اطمینان از وجود مرجعی برای پیگیری و دفاع از حقوق کاربران در صورت تضییع حقوقشان در پلتفرم‌های داخلی.

نقره‌کار در پایان افزود: «پیام‌رسان‌ها باید در فضای فنی خود امنیت اطلاعات را حفظ کنند و سرعت بالایی را در اختیار کاربر قرار دهند و بسیاری از مشکلات فنی را برای کاربر سهل و آسان کنند.» این تفاوت و تمایز پلتفرم‌های بین‌المللی و داخلی را مشخص می‌کند و باید تلاش شود تا این استانداردها در پیام‌رسان‌های بومی نیز رعایت شود.