افزایش ۲۰ درصدی قیمت لبنیات از خرداد ماه؛ چالش‌های امنیت غذایی و نقش کالابرگ

افزایش قیمت شیرخام و تاثیر آن بر بازار لبنیات

حذف ارز ترجیحی و جهش نرخ ارز از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به ۱۱۲ هزار تومان و سپس ۱۴۸ هزار تومان، به طور مستقیم بر قیمت تمام شده تولید شیرخام از طریق افزایش قیمت نهاده‌های دامی تأثیر گذاشته است. دامداران در پی این تغییرات، خواستار اصلاح قیمت شیرخام شدند که پس از جلسات متعدد و بررسی عوامل تولید، این خواسته محقق شد. با توجه به اینکه شیرخام ۷۰ درصد بهای تمام شده محصولات لبنی را تشکیل می‌دهد، کارخانه‌های لبنی برای حفظ پایداری تولید، چاره‌ای جز افزایش قیمت محصولات نهایی ندارند.

کارشناسان معتقدند که از زمان حذف ارز ترجیحی و سیاست آزادسازی قیمت‌ها، سرانه مصرف لبنیات به دلیل افزایش قیمت‌ها کاهش یافته است. دولت برای جلوگیری از به خطر افتادن پایداری تولید و امنیت غذایی، باید مبلغ کالابرگ را افزایش دهد.

ضرورت حمایت از دامداران و مصرف‌کنندگان

جواد آزاد، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، با اشاره به کاهش مصرف لبنیات در پی افزایش قیمت‌ها، بر نقش کمک‌کننده کالابرگ پس از حذف ارز ترجیحی تأکید کرد. وی افزود که تنوع کالا در کالابرگ، آن را تا حدی از هدف اصلی خود دور کرده و پیشنهاد داد که کالابرگ اختصاصی برای محصولات لبنی و پروتئینی در نظر گرفته شود.

ورود سازمان تعاون روستایی برای تنظیم بازار

آزاد همچنین بر ضرورت ورود سازمان تعاون روستایی به خرید و جمع‌آوری شیرخام از بازار تأکید کرد. او بیان داشت که با افزایش قیمت شیرخام، ممکن است کارخانه‌های لبنی در فروش محصولات خود با مشکل مواجه شوند و سازمان تعاون روستایی باید برای جلوگیری از این وضعیت وارد عمل شود. وی خاطرنشان کرد که اگرچه کالابرگ تا حدی به تولیدکننده کمک کرده، اما کارخانجات لبنی پس از حذف ارز ترجیحی چندین بار افزایش قیمت داشته‌اند و امسال نیز شاهد افزایش قیمت خواهیم بود.

جزئیات افزایش ۲۰ درصدی قیمت لبنیات

محمد فربد، سخنگوی انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی ایران، اعلام کرد که افزایش ۲۰ درصدی قیمت لبنیات از ابتدای خرداد ماه اجرایی می‌شود. وی توضیح داد که قیمت خرید هر کیلو شیرخام درب دامداری از ۴۶ هزار و ۵۰۰ تومان به ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده که نشان‌دهنده رشد ۲۹ درصدی قیمت شیر است. از آنجایی که شیرخام ۷۰ درصد قیمت تمام شده محصولات را شامل می‌شود، قیمت محصولات لبنی معادل ۲۰ درصد افزایش خواهد یافت.

• کارخانه‌های لبنی از ابتدای خرداد موظف به خرید شیرخام با نرخ جدید هستند.
• موجودی انبارهای کارخانه‌ها با نرخ‌های قبلی عرضه می‌شود.
• تولیدات جدید از اول خرداد بر مبنای قیمت‌های جدید خواهد بود.

فربد همچنین اشاره کرد که افزایش قیمت لبنیات در ابتدای سال ناشی از عواملی چون رشد ۴۵ تا ۶۰ درصدی حقوق و دستمزد، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، ملزومات بسته‌بندی، انرژی و ارز بوده است. وی ابراز امیدواری کرد که با افزایش قیمت‌های فعلی، کاهش سرانه مصرف که پس از حذف ارز ترجیحی حداقل ۱۵ درصد برآورد شده، مجدداً تکرار نشود.

تاثیر کالابرگ بر سرانه مصرف

سخنگوی انجمن صنایع لبنی تأکید کرد که اگر کالابرگ به صورت اختصاصی به صنعت لبنیات تعلق گیرد، می‌تواند مؤثر باشد، در غیر این صورت، لبنیات به گزینه‌ای فرعی در سبد خانوار تبدیل خواهد شد و مصرف آن بیش از پیش کاهش می‌یابد. وی افزود که بر اساس مصوبات کارگروه امنیت غذایی، افزایش قیمت با همکاری تشکل‌ها و انجمن‌ها و در هماهنگی با سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان صورت می‌گیرد.

در فروردین ماه، قیمت لبنیات به دلیل عوامل متعددی از جمله افزایش دستمزدها، رشد قیمت ملزومات بسته‌بندی، هزینه‌های حمل‌ونقل، سوخت، انرژی، نرخ ارز و سایر هزینه‌های تولید، بین ۵ تا ۱۰ درصد افزایش یافت. در اردیبهشت ماه نیز مجوز افزایش قیمت به دلیل گرانی شیرخام صادر شد. اگر تمهیدات لازم برای افزایش مبلغ کالابرگ یا دیگر سیاست‌های حمایتی از خانوارها اتخاذ نشود، بی‌شک مصرف محصولات لبنی در سبد برخی خانوارها کاهش و در برخی دیگر به کلی حذف خواهد شد.