خبر کامل
جوجه‌کشی موفق در تخم مصنوعی: گامی بلند در زیست‌فناوری و جدال علمی بر سر احیای گونه‌های منقرض‌شده
شرکت زیست‌فناوری آمریکایی کولوسال (Colossal)، که به دلیل پروژه‌های بلندپروازانه خود در زمینه انقراض‌زدایی و بازآفرینی گونه‌های منقرض‌شده شهرت دارد، از یک دستاورد علمی مهم خبر داده است. این شرکت موفق شده است جوجه‌های زنده را در یک محیط مصنوعی مشابه تخم‌مرغ از تخم بیرون آورد؛ موفقیتی که در عین جلب توجه گسترده، با واکنش‌های متفاوت و انتقادهایی از سوی برخی دانشمندان نیز همراه شده است.
تولد جوجه‌ها در تخم مصنوعی سه‌بعدی
بر اساس گزارش‌ها، ۲۶ جوجه مرغ با سنین متفاوت، از چند روز تا چند ماه، از درون یک ساختار شبکه‌ای چاپ سه‌بعدی متولد شده‌اند. این ساختار به دقت برای شبیه‌سازی پوسته تخم‌مرغ طراحی شده و شرکت کولوسال آن را گامی مهم در توسعه فناوری‌های تولیدمثل مصنوعی برای پرندگان می‌داند.
پیشینه کولوسال در مهندسی ژنتیک
شرکت کولوسال پیش از این نیز با ادعاهایی در زمینه مهندسی ژنتیک خبرساز شده بود. این شرکت اعلام کرده بود که حیوانات زنده‌ای را از نظر ژنتیکی تغییر داده تا ویژگی‌هایی شبیه به جانوران منقرض‌شده پیدا کنند. از جمله این موارد می‌توان به:
- موش‌هایی با پوشش مویی بلند شبیه ماموت پشمالو
- توله‌گرگ‌هایی با ویژگی‌هایی مشابه گرگ‌های وحشی منقرض‌شده
اکنون، کولوسال مدعی است که فناوری جدید تخم مصنوعی می‌تواند در آینده برای پرورش پرندگانی به کار گرفته شود که از نظر ژنتیکی به گونه‌های عظیم‌الجثه و منقرض‌شده نزدیک باشند.
پرنده موآ: هدف بلندپروازانه
یکی از اهداف اصلی این پروژه، پرنده موآ (Moa) است که زمانی در جزیره جنوبی نیوزیلند زندگی می‌کرد. موآ یک پرنده غول‌پیکر و بدون توانایی پرواز بود که قرن‌ها پیش منقرض شد. تخم این پرنده، طبق اعلام شرکت کولوسال، حدود ۸۰ برابر بزرگ‌تر از تخم‌مرغ معمولی بوده است؛ ویژگی‌ای که به گفته مسئولان این شرکت، فرایند خوابیدن طبیعی روی تخم و جوجه‌کشی توسط یک پرنده میزبان را بسیار دشوار می‌کند.
بازسازی کارکردهای پیچیده طبیعت
بن لم، مدیرعامل کولوسال، در توضیح این پروژه گفت: «هدف این شرکت طراحی سامانه‌ای بوده که بتواند یکی از کارکردهای پیچیده و مؤثر طبیعت را بازسازی کرده و حتی آن را بهبود دهد. ما می‌خواستیم چیزی بسازیم که طبیعت در توسعه آن بسیار خوب عمل کرده است و آن را بهتر، مقیاس‌پذیرتر و حتی کارآمدتر کنیم.»
به گفته پژوهشگران این شرکت، در فرایند آزمایش، تخم‌های بارورشده درون این سامانه مصنوعی قرار داده شدند و سپس کل ساختار داخل دستگاه جوجه‌کشی گذاشته شد. برای جبران نقش طبیعی پوسته تخم‌مرغ، دانشمندان کلسیم مورد نیاز جنین را نیز به این سیستم افزودند؛ ماده‌ای که در شرایط طبیعی، جنین در حال رشد آن را از پوسته تخم جذب می‌کند. همچنین، روند رشد جنین‌ها در این محیط به‌صورت تصویربرداری لحظه‌ای و پیوسته رصد شده است.
انتقادها و تردیدهای جامعه علمی
با این حال، این دستاورد با استقبال یکدست جامعه علمی روبه‌رو نشده است. گروهی از دانشمندان مستقل، ضمن آنکه این فناوری را از نظر مهندسی و زیستی چشمگیر توصیف کرده‌اند، معتقدند سامانه معرفی‌شده هنوز فاقد برخی مؤلفه‌های اساسی است که بتوان آن را به‌طور کامل یک تخم مصنوعی واقعی دانست. از نظر این منتقدان، آنچه کولوسال ارائه کرده هرچند نوآورانه است، اما هنوز با بازآفرینی کامل شرایط طبیعی رشد جنین در تخم‌مرغ فاصله دارد.
افزون بر این، برخی دانشمندان نسبت به ادعای اصلی کولوسال در زمینه احیای جانوران منقرض‌شده نیز تردید جدی دارند و آن را از نظر علمی، دست‌کم در شکل واقعی آن، احتمالاً ناممکن می‌دانند.
وینسنت لینچ، زیست‌شناس تکاملی در دانشگاه بوفالو، با اشاره به محدودیت‌های چنین پروژه‌هایی گفت: «آنها ممکن است بتوانند از این فناوری برای کمک به ساخت یک پرنده اصلاح‌شده ژنتیکی استفاده کنند، اما آن فقط یک پرنده اصلاح‌شده ژنتیکی است. این یک موآ نیست.»
اظهارنظر لینچ بازتاب‌دهنده دیدگاهی است که میان بخشی از پژوهشگران وجود دارد؛ دیدگاهی که میان شبیه‌سازی صفات یک گونه منقرض‌شده و احیای واقعی همان گونه تفاوتی بنیادین قائل است. به باور این گروه، حتی اگر بتوان موجودی زنده با برخی ویژگی‌های ظاهری یا ژنتیکی مشابه یک حیوان منقرض‌شده تولید کرد، چنین موجودی الزاماً همان گونه منقرض‌شده نخواهد بود، بلکه نسخه‌ای اصلاح‌شده و نزدیک به آن محسوب می‌شود.
آینده زیست‌فناوری و انقراض‌زدایی
با وجود این انتقادها، کولوسال همچنان پروژه‌های خود را به‌عنوان بخشی از تلاش برای توسعه فناوری‌های نوین در زیست‌فناوری، حفاظت از گونه‌ها و مهندسی ژنتیک پیش می‌برد. موفقیت این شرکت در بیرون آوردن جوجه‌های زنده از ساختاری مصنوعی، صرف‌نظر از بحث‌های مربوط به انقراض‌زدایی، می‌تواند پیامدهایی فراتر از اهداف اعلام‌شده آن داشته باشد و در آینده برای تکثیر پرندگان نادر، حفظ گونه‌های در معرض خطر یا مطالعه دقیق‌تر رشد جنینی پرندگان مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، بحث اصلی همچنان پابرجاست: آیا فناوری‌هایی از این دست واقعاً می‌توانند به بازگرداندن گونه‌های منقرض‌شده منجر شوند یا آنکه نهایتاً تنها به تولید جانورانی با شباهت‌های ژنتیکی و ظاهری به آنها خواهند انجامید؟ پاسخ این پرسش دست‌کم فعلاً همچنان محل مناقشه میان شرکت‌های زیست‌فناوری و جامعه علمی است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
