تلاش‌های گسترده برای حفظ میش‌مرغ، سنگین‌ترین پرنده پروازکننده جهان در ایران

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌غربی از برنامه‌های جامع برای نجات میش‌مرغ، یکی از بزرگترین و نادرترین پرندگان ایران، خبر داد. این گونه ارزشمند که با خطر انقراض مواجه است، نیازمند حفاظت فوری و اقدامات مؤثر برای حفظ خلوص ژنتیکی و افزایش جمعیت است.

وضعیت فعلی جمعیت و سلامت ژنتیکی میش‌مرغ

حجت جباری، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌غربی، اعلام کرد که بر اساس بررسی‌های آزمایشگاهی، تاکنون هیچ‌گونه تقارب یا چاله ژنتیکی در نمونه‌های موجود میش‌مرغ مشاهده نشده است. با این حال، به دلیل جمعیت پایین این گونه، پیش‌بینی می‌شود که احتمال وقوع این پدیده در آینده افزایش یابد.

• جمعیت در آذربایجان‌غربی: حدود ۲۰ بال میش‌مرغ در زیستگاه‌های این استان شناسایی شده‌اند.
• جوجه‌آوری: از این تعداد، هفت بال دارای جوجه‌آوری هستند که نشان‌دهنده پتانسیل تکثیر طبیعی است.
• گزارش در سایر استان‌ها: تعداد اندکی از این پرنده در استان‌های گیلان و کردستان نیز گزارش شده است.

برنامه‌های حفاظت از خلوص ژنتیکی و افزایش جمعیت

اداره کل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌غربی برنامه‌های متعددی را برای صیانت از این گونه در دستور کار قرار داده است:

واردات گونه‌های مشابه

در کنار حفاظت از جمعیت بومی، طرح واردات گونه‌های مشابه میش‌مرغ از کشورهای دارای جمعیت مناسب همچون اتریش و انگلستان در دستور کار قرار دارد. این پرندگان پس از پرورش در شرایط محصور و کنترل‌شده، به منظور جلوگیری از بروز تقارب و چاله ژنتیکی، به جمعیت داخلی اضافه خواهند شد.

تکثیر و پرورش در محیط‌های کنترل‌شده

برنامه تکثیر و پرورش این گونه در محیط‌های قابل نظارت و کنترل با هدف حفظ خلوص ژنتیکی آن آغاز شده است. پس از تکثیر موفق، جمعیت مازاد در زیستگاه‌های طبیعی مانند دشت «سوتاو حمامیان» رهاسازی خواهند شد.

رفع تهدیدات زیستگاهی

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان‌غربی رفع تهدیدات زیستگاه‌های میش‌مرغ را از اولویت‌های اصلی این اداره کل دانست. این اقدامات شامل موارد زیر است:

• کنترل تعارضات: مقابله جدی با شکارچیان، کشاورزان و سایر عوامل تهدیدکننده در زیستگاه‌ها.
• ایجاد زیستگاه امن: رفع تنش‌های محیطی و ایجاد زیستگاه‌های امن برای تکثیر در اسارت یا محیط‌های تحت مراقبت.

میش‌مرغ: پرنده‌ای با ویژگی‌های منحصر به فرد

میش‌مرغ که در زبان محلی «چیرگ» نیز نامیده می‌شود، یکی از بزرگترین پرندگان ایران و از گونه‌های بسیار مهم جانوری در جهان است. این پرنده نادر (Otis tarda) لقب سنگین‌ترین پرنده قادر به پرواز جهان را دارد و جزو بزرگ‌ترین پرندگان گیاهخوار با جثه بزرگ و بال‌های کشیده و پرتوان است.

پناهگاه حیات وحش دشت سوتاو حمامیان

دشت سوتاو حمامیان بوکان، تنها پناهگاه حیات وحش و زیستگاه این پرنده نادر در کشور است. این منطقه در سال ۱۳۸۹ با مساحت حدود چهار هزار هکتار از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان پناهگاه حیات وحش ارتقا یافته است.