هشدار کارشناس بهداشت: ایران در آستانه بحران سالمندی قرار دارد

بحران سالمندی در ایران: چالش‌ها و راهکارها

هنگامه حنیفی، کارشناس بهداشت، با تأکید بر اینکه سالمندی آخرین چرخه زندگی هر فرد است و مرز تقویمی مشخصی برای آن تعریف نشده، به بررسی وضعیت جمعیتی ایران پرداخت. وی هشدار داد که بررسی‌های اقتصادی و اجتماعی نشان می‌دهد پویایی جامعه در گرو حفظ جمعیت مولد و جوان است و کاهش نرخ باروری در دهه‌های اخیر، سهم جمعیت سالمند را افزایش داده و به‌تدریج بر کل جمعیت کشور غلبه خواهد کرد.

تغییرات جمعیتی و گذار به سالمندی

حنیفی افزود که افزایش امید به زندگی از یک‌سو و کاهش تولد از سوی دیگر، تعادل جمعیتی را تغییر داده و در نهایت منجر به گذار جمعیتی شده است. این تغییرات، آینده جمعیتی کشور را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

نقش باورهای فرهنگی در کاهش فرزندآوری

این کارشناس بهداشت با اشاره به نقش باورهای فرهنگی در کاهش فرزندآوری، تصریح کرد: «باورهای غلط درباره ازدواج و فرزند داشتن سبب شده بسیاری از زوجین جوان تمایل کمتری به فرزندآوری داشته باشند.» این مسئله در کنار کاهش رغبت جوانان به ازدواج، چشم‌انداز آینده جمعیت را با چالش مواجه کرده است.

کشور در حال حاضر در مرحله پنجره جمعیتی قرار دارد و اگر از این فرصت برای اصلاح نرخ موالید استفاده نشود، در آینده نزدیک وارد دوره بحران سالمندی خواهیم شد.

راهکارهای پیشگیری و مراقبت

حنیفی با بیان اینکه خدمات مشاوره و مراقبت‌های سلامت از طریق پایگاه‌های سلامت در نقاط مختلف شهر در دسترس مردم است، تشریح کرد: یکی از محورهای اصلی برنامه‌های بهداشتی، ترویج سبک زندگی سالم برای جوانان و سالمندان و آموزش مهارت‌های زندگی است تا افراد بتوانند در مسیر درست مراقبت از خود و خانواده گام بردارند.

اهمیت مشارکت اجتماعی سالمندان

وی با اشاره به اهمیت مشارکت اجتماعی سالمندان، گفت: سالمندان نباید از چرخه تصمیم‌گیری در خانواده حذف شوند، زیرا حفظ نقش اجتماعی آنان تأثیر مستقیمی بر سلامت روان دارد. برنامه‌های مراقبتی باید علاوه بر کنترل فشار خون، بررسی تعادل حرکتی، تغذیه و مکمل‌های دارویی، بر جنبه‌های روانی و اجتماعی زندگی سالمندان نیز تمرکز داشته باشند.

• کنترل فشار خون: جزء ضروری مراقبت‌های جسمی.
• بررسی تعادل حرکتی: پیشگیری از سقوط و افزایش تحرک.
• تغذیه و مکمل‌های دارویی: حمایت از سلامت جسمی.
• جنبه‌های روانی و اجتماعی: حفظ نشاط و مشارکت در جامعه.

سلامت جمعیت، مسئولیت همگانی

این کارشناس بهداشت خاطرنشان کرد: سلامت جمعیت یکی از ارکان توسعه پایدار کشور است و با هم‌یاری دستگاه‌های آموزشی، مراکز مشاوره و شبکه‌های بهداشتی می‌توان مسیر پیشگیری از بحران سالمندی را هموار کرد. سلامت جمعیت، مسئولیت همه ما است.