صادرات نفت عربستان در ماه مارس به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۲ رسید

صادرات نفت عربستان سعودی در ماه مارس سال جاری میلادی با افزایشی چشمگیر، به بالاترین سطح درآمدی خود از اکتبر ۲۰۲۲ دست یافت. این جهش قابل توجه در حالی رخ داده است که منطقه خاورمیانه شاهد تشدید تنش‌ها و آغاز جنگی جدید بود که بر جریان انرژی جهانی تأثیر گذاشت.

افزایش بی‌سابقه صادرات و درآمد نفتی

بر اساس گزارش اداره کل آمار عربستان سعودی، صادرات نفت این کشور در ماه مارس نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۷.۴ درصد افزایش یافته است. سهم نفت از کل صادرات کالا نیز از ۷۱ درصد در سال گذشته به ۸۰.۳ درصد رسیده است. این ارقام نشان‌دهنده اتکای فزاینده عربستان به درآمدهای نفتی در شرایط کنونی است.

• درآمد کل: درآمد حاصل از صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی عربستان در ماه مارس به حدود ۹۲.۵ میلیارد ریال سعودی (۲۴.۷ میلیارد دلار) بالغ شد.
• رکوردشکنی: این میزان درآمد، بالاترین سطح ثبت شده از اکتبر ۲۰۲۲ محسوب می‌شود.

تأثیر جنگ خاورمیانه و راهبردهای ریاض

این افزایش چشمگیر در صادرات نفت در اولین ماه کامل جنگ در خاورمیانه رخ داد. جنگی که در پایان فوریه آغاز شد و اختلالات عمده‌ای در جریان انرژی از طریق تنگه هرمز، یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های نفتی جهان، ایجاد کرد.

عربستان سعودی، به لطف فعال‌سازی خط لوله سراسری که نفت خام را به سواحل غربی این کشور منتقل می‌کند، کمتر از سایر تولیدکنندگان منطقه خلیج فارس در معرض این اختلالات قرار گرفت. این خط لوله امکان بارگیری محموله‌ها را از بنادر دریای سرخ فراهم کرده و وابستگی صرف به مسیرهای صادراتی خلیج فارس را کاهش داده است. تا پایان ماه مارس، ریاض با بهره‌گیری از این مسیر جایگزین، به حدود ۷۰ درصد از سطح صادرات پیش از جنگ خود بازگشته بود. افزایش قیمت نفت خام و فرآورده‌های نفتی نیز به جبران کاهش احتمالی حجم حمل‌ونقل کمک کرده و کل درآمد حاصل از صادرات نفت را به سطحی بالاتر از قبل از جنگ رساند.

کاهش صادرات غیرنفتی و واردات

در مقابل رشد چشمگیر صادرات نفتی، بخش غیرنفتی اقتصاد عربستان شاهد کاهش بود:

• صادرات غیرنفتی (شامل صادرات مجدد): در ماه مارس نسبت به سال گذشته ۱۷.۳ درصد کاهش یافت.
• صادرات غیرنفتی ملی (بدون احتساب صادرات مجدد): با کاهشی ۲۷ درصدی مواجه شد.
• صادرات مجدد: تنها ۲.۵ درصد افزایش یافت.
• واردات: در مدت مشابه ۲۴.۸ درصد کاهش را تجربه کرد.

با این حال، مازاد تجارت کالایی عربستان سعودی در مقایسه با مارس ۲۰۲۵، با افزایشی ۲۱۸.۹ درصدی، نشان‌دهنده تراز تجاری مثبت و قوی این کشور است که عمدتاً ناشی از درآمدهای نفتی است.