چالش‌های روابط عمومی در ایران؛ از نگاه سنتی تا نبرد رسانه‌ای

سید علی‌اصغر محدث، پیشکسوت حوزه روابط عمومی و مدیر روابط عمومی فرهنگ و ارشاد فارس، در گفت‌وگویی تفصیلی به کالبدشکافی چالش‌های روابط عمومی در ایران پرداخت. وی با تأکید بر نقش حیاتی این حوزه در دنیای مدرن، به نقد رویکردهای سنتی پرداخت و راهکارهایی برای ارتقای جایگاه و اثربخشی آن ارائه کرد. این تحلیل جامع، هم‌زمان با فرارسیدن هفته ارتباطات، اهمیت بازنگری در ساختار و عملکرد روابط عمومی‌ها را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

خلاء روابط عمومی در تصمیم‌گیری‌های استانی

محدث با ابراز تأسف از وضعیت موجود، اشاره کرد که در بسیاری از کمیته‌های اجرایی و کارگروه‌های راهبردی استان، جایگاه روابط عمومی‌ها و متخصصان افکار عمومی خالی است. این در حالی است که در عصر حاضر، شاخص‌هایی نظیر تعامل دیجیتال و مشارکت خبری، هویت اصلی یک سازمان را تعریف می‌کنند. وی رویکردهای قدیمی در دستگاه‌های اجرایی را که وظایف روابط عمومی را به چاپ پلاکارد و نصب بنرهای مناسبتی محدود می‌کردند، به شدت مورد انتقاد قرار داد و افزود: «تداوم این نگاه در عصر حاضر، به معنای نادیده گرفتن مطالبات واقعی و دغدغه‌های نسل جوان است.»

روابط عمومی: صدای مردم در سازمان

این پیشکسوت حوزه روابط عمومی تأکید کرد که روابط عمومی تخصص‌محور باید نماینده افکار عمومی در سازمان باشد. وظیفه اصلی آن، شناسایی آسیب‌های لایه‌های مختلف جامعه و انعکاس این گزارش‌ها به سطوح مدیریتی برای تصمیم‌گیری است. به باور محدث، اگر روابط عمومی تنها به نگارش رویدادهای اداری و اخبار یک‌سویه بسنده کند، عملاً از رسالت ذاتی خود که همانا ایجاد ارتباط دوسویه است، باز می‌ماند و کارکرد اصلی خود را از دست می‌دهد.

سدی در برابر اخبار جعلی و روایت‌های کاذب

مدیر روابط عمومی فرهنگ و ارشاد فارس، این نهاد را خط مقدم جبهه اطلاع‌رسانی در برابر روایت‌های کاذب دانست. وی بیان کرد: «در شرایطی که جبهه استکباری صهیونیستی-آمریکایی با تولید اخبار جعلی به دنبال ایجاد رعب و ناامیدی است، روابط عمومی‌های فرهنگی با اجرای رویدادهای زنده و گسترده در بطن جامعه، مرجعیت خبری را بازپس گرفتند.» محدث تأکید کرد که آرامش اجتماعی، ثمره عینیت‌بخشی به فعالیت‌های فرهنگی در سطح جامعه است. به گفته او، وقتی یک اتفاق مثبت واقعی در شهر رخ می‌دهد، بازتاب طبیعی آن در رسانه‌ها افکار عمومی را تحت تأثیر قرار داده و تلاش رسانه‌های بیگانه برای بزرگ‌نمایی سیاهی‌ها را خنثی می‌کند.

تخصص‌گرایی: شرط بقای سازمان‌ها

محدث در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت بازنگری در ساختار اداری و آموزشی این حرفه پرداخت. وی روابط عمومی را «هنر هشتم» و یک علم پویا و دائم‌التغییر توصیف کرد. از مهم‌ترین موانع شکوفایی این حوزه در ایران، نبود بودجه کافی، چارت‌های سازمانی نامناسب و غلبه نگاه‌های غیرتخصصی است. وی بر پیوند استراتژیک میان رسانه و روابط عمومی تأکید کرد و جذب خبرنگاران در بدنه اطلاع‌رسانی دستگاه‌ها را گامی مثبت برای تقویت شفافیت دانست.

مدیران استانی باید از خود بپرسند که چقدر برای پاسخگویی به افکار عمومی عطش دارند و چه میزان برای ارتقای استقلال حرفه‌ای روابط عمومی‌های زیرمجموعه خود سرمایه‌گذاری کرده‌اند؛ چرا که بدون صداقت و شفافیت، بهره‌وری سازمان در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.