موزه‌های خوزستان؛ از ۲۱ مرکز فعال تا بازسازی موزه منطقه‌ای با ۱۱ هزار متر زیربنا

دکتر جوربند، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان، با تأکید بر اهمیت روزافزون موزه‌ها، اظهار داشت که این مراکز دیگر صرفاً محلی برای نگهداری اشیاء نیستند، بلکه به نهادهایی پویا برای آموزش، پژوهش و ایجاد گفتگوی بین‌نسلی تبدیل شده‌اند. این تحول، جایگاه موزه‌ها را به سطحی استراتژیک و حیاتی ارتقاء داده است.

شبکه موزه‌های فعال در خوزستان

با توجه به غنای تاریخی، تنوع زیستی و موقعیت استراتژیک استان خوزستان، شبکه‌ای گسترده از موزه‌ها در این منطقه شکل گرفته است. در حال حاضر، ۲۱ موزه در استان خوزستان فعال هستند که به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• موزه‌های وابسته: ۸ موزه مستقیماً زیر نظر اداره کل میراث فرهنگی راه‌اندازی و پشتیبانی می‌شوند. از جمله این موزه‌ها می‌توان به موزه باستان‌شناسی شوش، هفت تپه، موزه آبادان، موزه مردم‌شناسی دزفول، موزه سنگ نگاره‌های دوران اسلامی در شوشتر، موزه مسجد سلیمان، موزه رامهرمز و موزه ایذه اشاره کرد.
• موزه‌های غیروابسته: این موزه‌ها توسط دستگاه‌ها، ارگان‌ها و نهادهای دیگر شکل می‌گیرند. موزه تالاب شادگان نمونه‌ای برجسته از این دسته است.
• موزه‌های خصوصی: بر اساس رویکردهای نوین، موزه‌های خصوصی نیز در حال شکل‌گیری هستند. این موزه‌ها باید به نهادهایی مشارکت‌محور، چندرسانه‌ای و پاسخگو به نیازهای جامعه تبدیل شوند.

طرح‌های توسعه‌ای و رویکردهای نوین

مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان از طرح‌های توسعه‌ای و توجه ویژه به این حوزه خبر داد. در همین راستا، طرح‌هایی مانند موزه تخصصی پزشکی دکتر کلان در رامهرمز و موزه خصوصی ترمه آقای نژاد فتحی در کاروانسرای 'اژدهاک' شوشتر در دست اجرا هستند. این اقدامات نشان‌دهنده خروج موزه‌ها از روال سنتی خود و تبدیل شدن آنها به محور گفت‌وگو و تعریف‌کننده فرهنگ و تمدن یک کشور است.

بازسازی موزه منطقه‌ای خوزستان: گامی به سوی احیا

یکی از مهم‌ترین پروژه‌های استان، بازسازی موزه منطقه‌ای خوزستان، معروف به موزه آب، با زیربنای یازده هزار متر مربع است. کلنگ‌زنی این موزه در سال ۱۳۸۰ انجام شده بود، اما به دلیل گرانی مصالح با چالش‌هایی در تکمیل مواجه شد.

پیشرفت و چشم‌انداز آینده

با این حال، از سال گذشته نمای بیرونی موزه تکمیل شده و امسال با اعتبارات دریافتی، تلاش بر این است که فازهایی از جمله تالار اصلی به بهره‌برداری برسد. دکتر جوربند ابراز امیدواری کرد که این موزه تا سال آینده افتتاح شود. افتتاح کامل پروژه مستلزم تأمین اعتبارات لازم از سوی سازمان برنامه و بودجه استان و همچنین اعتبارات ملی است. با حمایت استاندار خوزستان و بازدید ایشان از پروژه، امید می‌رود که این موزه در سال آینده به طور کامل به بهره‌برداری برسد و نقش مهمی در احیای میراث فرهنگی منطقه ایفا کند.