نقش نوع چربی در سرطان پانکراس: روغن زیتون، دوست یا دشمن؟

سال‌هاست که ارتباط بین رژیم‌های پرچرب و خطر ابتلا به سرطان مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. اما پژوهش‌های اخیر، پرده از حقیقتی مهم‌تر برمی‌دارند: نوع چربی مصرفی شما، بیش از مقدار آن، در ابتلا به سرطان پانکراس تعیین‌کننده است. این یافته‌ها، دیدگاه‌های پیشین ما را درباره چربی‌های «سالم» به چالش می‌کشند.

چربی مفید برای قلب، مضر برای پانکراس؟

مطالعه‌ای جدید از پژوهشگران دانشگاه یِیل، که در مجله کَنسِر دیسکاوِری منتشر شده، نتایج غیرمنتظره‌ای را به همراه داشته است. بر اساس این تحقیق، اسید اولئیک که نوعی چربی رایج در روغن زیتون است و به دلیل فواید قلبی‌عروقی شهرت دارد، ممکن است در واقع رشد تومور پانکراس را تسریع کند.

کریستین فلیپ روئیز، یکی از پژوهشگران این مطالعه، تأکید می‌کند: «نوع چربی مصرفی شما، بیش از مقدار آن اهمیت دارد. بعضی از چربی‌ها باعث تشدید سرطان می‌شوند، اما برخی دیگر از پیشرفت آن جلوگیری می‌کنند.»

اهمیت پیشگیری از سرطان پانکراس

سرطان پانکراس به دلیل نرخ بقای پایین، یکی از کشنده‌ترین انواع سرطان محسوب می‌شود. تنها حدود ۱۳ درصد از بیماران تا پنج سال پس از تشخیص زنده می‌مانند. با توجه به محدودیت گزینه‌های درمانی مؤثر، پیشگیری از این بیماری اهمیت حیاتی پیدا می‌کند.

مقایسه روغن ماهی و روغن زیتون در تحقیقات حیوانی

برای بررسی دقیق‌تر تأثیر انواع چربی‌ها، محققان ۱۲ نوع رژیم پرچرب مختلف را روی موش‌ها آزمایش کردند. نتایج این آزمایش‌ها بسیار روشن و قابل توجه بود:

• چربی‌های مضر: چربی‌های موجود در روغن زیتون، بادام زمینی و گوشت خوک، رشد تومور را به طور چشمگیری تسریع کردند.
• چربی‌های مفید: چربی‌هایی مانند روغن ماهی (غنی از امگا ۳) توانستند رشد تومور را تا ۵۰ درصد کاهش دهند.

روئیز در این باره می‌گوید: «وقتی رژیم غذایی موش‌ها را با روغن ماهی غنی کردیم، میزان ابتلا به سرطان را ۵۰ درصد کمتر از موش‌هایی دیدیم که رژیم معمولی داشتند.»

چرا روغن زیتون می‌تواند مضر باشد؟

این مطالعه نشان داد که چربی‌های مفید مانند روغن ماهی، با آسیب رساندن به سلول‌های سرطانی، باعث مرگ آن‌ها می‌شوند. در مقابل، چربی‌های روغن زیتون در برابر این آسیب مقاوم‌تر بوده و به سلول‌های سرطانی اجازه بقا و رشد می‌دهند.

تفاوت‌های جنسیتی و توصیه‌های آتی

یکی دیگر از یافته‌های جالب این تحقیق، تفاوت در تأثیر اسید اولئیک (موجود در روغن زیتون) بین جنسیت‌های مختلف بود. این ماده عمدتاً در موش‌های نر باعث تسریع رشد تومور شد، در حالی که در موش‌های ماده تأثیر چندانی نداشت. اما چربی‌های امگا ۳ (موجود در روغن ماهی) در هر دو جنس نر و ماده مؤثر بودند.

آیا باید مصرف روغن زیتون را متوقف کنیم؟

این یافته‌ها هنوز در انسان تأیید نشده‌اند. با این حال، برای افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان پانکراس قرار دارند، مانند کسانی که دچار پانکراتیت مزمن، اضافه وزن یا سابقه خانوادگی این سرطان هستند، این اطلاعات می‌تواند بسیار مهم باشد. پژوهشگران قصد دارند مطالعات بیشتری روی انسان انجام دهند.

تا زمان تأیید نهایی این یافته‌ها در انسان، بهترین توصیه این است که انواع چربی‌ها را به میزان متعادل مصرف کرده و در مورد رژیم غذایی خود با پزشک مشورت کنید.