تحلیل سینمایی «خرگوش سیاه، خرگوش سفید»؛ شاهکار فرمال شهرام مکری

سینمای فرمال و روایتی کوانتومی

فیلم «خرگوش سیاه، خرگوش سفید» جدیدترین دستاورد شهرام مکری، فیلم‌ساز فرمال‌گرای معاصر، مرزهای روایت در سینما را جابه‌جا می‌کند. این اثر با تلفیق هندسه ذهنی ام. سی. اشر و زیبایی‌شناسی شاعرانه سرگئی پاراجانف، واقعیت را به فضایی رؤیاگونه تبدیل کرده است.

داستان و ساختار روایی

داستان فیلم در بستری معماگونه تنیده شده و سه خط داستانی مجزا را با استفاده از برداشت‌های بلند و طنزی ظریف به هم پیوند می‌دهد:

• یک وسیله سینمایی مشکوک و تست بازیگری مرموز
• حادثه‌ای جاده‌ای با شائبه توطئه
• اسلحه‌ای که مرز بین واقعیت و جعل را مخدوش می‌کند

سینمای مکری در این اثر نه تنها ابزار روایت، بلکه موضوعی برای واکاوی و تأمل است؛ جایی که مخاطب در گردابی از صحنه‌های خودارجاع غرق می‌شود.

عوامل و تولید بین‌المللی

این فیلم نخستین تجربه مکری در خارج از ایران است که با همکاری کمپانی دریم‌لب فیلمز ساخته شده است. گفت‌وگوهای فیلم به زبان‌های روسی و تاجیکی انجام شده که نشان‌دهنده ابعاد جهان‌وطنی‌تر اثر نسبت به فیلم‌های پیشین اوست.

حواشی و بازتاب‌ها

انتخاب این فیلم به عنوان نماینده تاجیکستان در رقابت‌های اسکار، جنجال‌های زیادی به پا کرد. با این حال، پس از بررسی‌های آکادمی اسکار، این اثر به دلیل عدم احراز صلاحیت‌های لازم از فهرست نهایی کنار گذاشته شد. با وجود این، «خرگوش سیاه، خرگوش سفید» همچنان به عنوان اثری درخشان در کارنامه هنری مکری شناخته می‌شود که با بهره‌گیری از نمادهایی مانند آلیس در سرزمین عجایب، مخاطب را به سفری در میان خیال و واقعیت دعوت می‌کند.