افزایش مالیات بر دخانیات؛ راهکار کلیدی کاهش مصرف و حفظ سلامت عمومی

افزایش مالیات بر محصولات دخانی به عنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای سیاست‌گذاری سلامت عمومی، نقشی حیاتی در کاهش مصرف و پیشگیری از گسترش استعمال دخانیات ایفا می‌کند. مستندات جهانی نشان می‌دهد که هر ۱۰ درصد افزایش در قیمت خرده‌فروشی سیگار، به‌طور میانگین منجر به کاهش ۵ درصدی در میزان مصرف می‌شود.

ترفندهای جدید صنایع دخانی برای جذب نسل جوان

کارشناسان سلامت محیط و کار هشدار می‌دهند که صنایع دخانی برای مقابله با قوانین سخت‌گیرانه، از ترفندهای جدیدی بهره می‌برند. معرفی محصولات نوظهور مانند سیگارهای الکترونیک (ویپ) و سیستم‌های گرم‌کننده تنباکو با ادعای «بی‌خطر بودن»، راهبردی برای فریب افکار عمومی است. علاوه بر این، عرضه محصولات خوراکی دودزا مانند آب‌نبات و آب‌میوه‌هایی که هدفشان عادی‌سازی مصرف دخانیات برای کودکان و نوجوانان است، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است.

پیامدهای زیست‌محیطی ویرانگر

صنعت دخانیات علاوه بر آسیب‌های مستقیم به سلامت، ضربات جبران‌ناپذیری به محیط زیست وارد می‌کند:

• آلودگی پلاستیکی: فیلتر سیگار فراوان‌ترین نوع زباله پلاستیکی است که سالانه ۷۷۰ تن مواد سمی و میکروپلاستیک وارد طبیعت می‌کند.
• بحران آب: تولید سالانه محصولات دخانی نیازمند ۲۲ میلیارد مترمکعب آب است که در مناطق خشک کشور، فشار مضاعفی بر منابع محدود وارد می‌آورد.
• تخریب جنگل‌ها: برای تأمین سوخت و فضای تولید ۶ هزار میلیارد نخ سیگار، سالانه ۶۰۰ میلیون اصله درخت قطع می‌شود.

وضعیت مصرف در خراسان رضوی

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که نرخ مصرف مواد دخانی در خراسان رضوی ۱۷.۰۸ درصد است که این رقم شامل ۲۴.۰۲ درصد در میان مردان و ۱۱.۰۵ درصد در میان زنان می‌شود. در همین راستا، اقدامات نظارتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد منجر به شناسایی و پلمب کارگاه‌های غیرمجاز تولید تنباکوی بدون دود (ناس) و معدوم‌سازی هزاران کیلوگرم محصولات غیربهداشتی شده است.

شعار هفته ملی بدون دخانیات در سال ۱۴۰۵، «افشای جذابیت‌ها و تبلیغات دروغین برای نسلی عاری از دخانیات» تعیین شده است تا بر ضرورت هوشیاری جامعه در برابر ترفندهای تبلیغاتی تأکید شود.