کشف قدیمی‌ترین جزیره دست‌ساز جهان در اسکاتلند؛ سازه‌ای ۵۰۰۰ ساله

باستان‌شناسان در کشفی خیره‌کننده در اسکاتلند، قدیمی‌ترین جزیره دست‌ساز جهان را شناسایی کردند که قدمت آن به بیش از پنج هزار سال می‌رسد. این سازه باستانی که در دریاچه لوخ بورگاستایل واقع شده، دیدگاه‌های علمی درباره جوامع پیچیده دوران نوسنگی را متحول کرده است.

جزیره نوسنگی: فراتر از تصورات تاریخی

تیمی از محققان دانشگاه‌های ساوتهمپتون و ریدینگ موفق شدند بقایای یک سکوی چوبی عظیم را در زیر پوشش سنگی این جزیره مصنوعی، که در اصطلاح محلی کرانوگ نامیده می‌شود، کشف کنند. بررسی‌های دقیق نشان می‌دهد این بنا بین سال‌های ۳۸۰۰ تا ۳۳۰۰ پیش از میلاد ساخته شده است.

ویژگی‌های ساختاری و تاریخی

این جزیره دست‌ساز با قطر تقریبی ۲۳ متر، دارای لایه‌های متعددی از شاخ و برگ و سنگ است که در طول هزاره‌ها به آن افزوده شده است. یافته‌های کلیدی در این مکان شامل موارد زیر است:

• سفال‌های نوسنگی: کشف صدها قطعه کوزه و کاسه که هنوز حاوی بقایای مواد غذایی هستند.
• گذرگاه سنگی: مسیری که اکنون زیر آب قرار دارد و ساحل را به جزیره متصل می‌کرده است.
• تداوم سکونت: شواهدی از استفاده مجدد از این مکان در عصر مفرغ و عصر آهن.

دکتر استفانی بلنکشاین، سرپرست تیم تحقیق، معتقد است که ساخت چنین سازه‌ای نیازمند نیروی کار سازمان‌یافته و جوامع پیچیده‌ای بوده است که برای فعالیت‌های جمعی نظیر جشن‌ها و پخت‌وپز از این جزایر استفاده می‌کردند.

تحول در تکنیک‌های باستان‌شناسی زیر آب

برای بررسی دقیق این سایت، محققان روشی نوآورانه در استریوفتوگرامتری ابداع کردند. به دلیل چالش‌های محیطی مانند رسوبات، نور مخدوش و جریان آب، استفاده از دوربین‌های معمولی در این عمق دشوار بود. تیم تحقیق با استفاده از دو دوربین کوچک ضدآب و غواصی دقیق، توانستند نقشه‌ای با دقت سانتی‌متری از بستر دریاچه تهیه کنند که با استانداردهای نقشه‌برداری پهپادی برابری می‌کند.

این دستاورد نه تنها دریچه‌ای تازه به سوی تاریخ باستان گشوده، بلکه ابزاری مقرون‌به‌صرفه و قابل حمل برای تحقیقات آینده در سایر مکان‌های میراث آبی فراهم آورده است.