تشدید سیاست‌های سرکوبگرانه حاکمان حاشیه خلیج فارس برای تثبیت قدرت

نشریه انگلیسی اکونومیست در گزارشی تازه، از تشدید سیاست‌های سرکوبگرانه داخلی در کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس پرده برداشت. بر اساس این تحلیل، حاکمان این کشورها که در پی تحولات اخیر منطقه‌ای و جنگ متجاوزانه علیه ایران، ناتوانی خود را در مهار تهدیدات خارجی دریافتند، اکنون برای تثبیت قدرت مطلق خود به اقدامات سخت‌گیرانه روی آورده‌اند.

سیاست «پالایش ملی» و سلب تابعیت

کویت یکی از کانون‌های اصلی این تغییرات محسوب می‌شود. از ماه مه ۲۰۲۴، نزدیک به ۷۰ هزار نفر از شهروندان این کشور تابعیت خود را از دست داده‌اند که حدود ۱۶ درصد از کل جمعیت را شامل می‌شود. این افراد از تمامی حقوق شهروندی از جمله اشتغال دولتی، خدمات درمانی و حق مالکیت محروم شده‌اند. امیر کویت، مشعل الاحمد الصباح، این سیاست را «پالایش ملی» نامیده است.

فشار بر جوامع شیعه و ایرانی‌تبار

گزارش‌ها حاکی از آن است که کشورهای حاشیه خلیج فارس، به جز عمان، جوامع شیعه خود را به عنوان «ستون پنجم» بالقوه در نظر می‌گیرند. در امارات متحده عربی، مدارس و باشگاه‌های ایرانی پلمپ شده و شهروندان ایرانی با محدودیت‌های شدید برای بازگشت مواجه شده‌اند. یک مقام امنیتی کویت در این باره اظهار داشت:

«مثل این است که سرطان بر کویت مسلط شده؛ همه ما مظنون هستیم.»

تعطیلی فضای سیاسی و محدودیت‌های اجتماعی

کویت که پیش‌تر به عنوان استثنای دموکراتیک در منطقه شناخته می‌شد، اکنون با چالش‌های جدی روبروست:

• تعلیق پارلمان منتخب از مه ۲۰۲۴ و حکومت با فرمان.
• تعطیلی دیوانیه‌ها و انجمن‌های بحث عمومی.
• ممنوعیت برنامه‌های گفت‌وگومحور تلویزیونی.
• محدودسازی شدید شبکه‌های اجتماعی و گروه‌های واتساپی.

عمان؛ تنها استثنای منطقه

در حالی که سایر کشورهای منطقه بر سیاست‌های قهری متمرکز شده‌اند، عمان رویکرد متفاوتی را در پیش گرفته است. این کشور با حفظ روابط دیپلماتیک با ایران و تداوم پروازهای مستقیم، در حال تبدیل شدن به جایگزین تجاری امارات است. بازار بورس مسقط در یک سال گذشته عملکرد درخشانی داشته و بسیاری از تجار منطقه فعالیت‌های خود را به این کشور منتقل کرده‌اند.