سقوط جایگاه علمی ایران و توقف پروژه‌های کلان در پی محدودیت‌های اینترنتی

اعلام وضعیت بحرانی در دیپلماسی علمی کشور؛ محدودیت‌های اینترنتی نه تنها مانع از پیشرفت‌های نوین شده، بلکه چهار طرح کلان وزارت علوم برای بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان ایرانی خارج از کشور را به بن‌بست کشانده است.

توقف پروژه‌های کلان علمی

رئیس مرکز همکاری‌های علمی و بین‌المللی وزارت علوم در نشستی تخصصی تصریح کرد که بدون دسترسی پایدار به اینترنت، اجرای طرح‌های پیش‌بینی شده در برنامه هفتم توسعه عملاً غیرممکن است. این طرح‌ها شامل موارد زیر است:

• ۱۰۰۰ پارسا: تعامل هدفمند با ایرانیان متخصص مقیم خارج.
• ۱۰۰۰ کلاس آموزشی: برگزاری دوره‌های مجازی با حضور اساتید بین‌المللی.
• اتصال فناورانه: پیوند هزار واحد فناور به شرکت‌های دانش‌بنیان.
• رویدادهای فرهنگی: برگزاری ۱۰۰۰ برنامه مشترک فرهنگی.

سقوط در رتبه‌بندی‌های جهانی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که محدودیت‌های ارتباطی، زنجیره تولید علم و فناوری کشور را دچار اختلال کرده است. ایران که چهار سال پیش در جایگاه ۱۴ تولید علم جهان قرار داشت، اکنون به رتبه ۱۸ سقوط کرده است. در همین بازه زمانی، رقبای منطقه‌ای رشدی قابل توجه را تجربه کرده‌اند:

ضرورت تدوین بسته حمایتی

«در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان، اینترنت نقشی شبیه اکسیژن دارد و بدون آن امکان توسعه وجود ندارد.»

کارشناسان معتقدند برای حفظ جایگاه علمی کشور و جلوگیری از خروج از فهرست ۲۰ کشور برتر، تعریف یک بسته حمایتی باز و بدون محدودیت برای جامعه دانشگاهی، پژوهشگران و فناوران یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. این اقدام می‌تواند از آسیب‌های بلندمدت به تصویر علمی ایران در مجامع بین‌المللی نظیر شانگهای و بریکس جلوگیری کند.