پایان صید مارها از طبیعت؛ البرز قطب تولید پادزهر کشور شد

تحولی در حفاظت از تنوع زیستی و تولید پادزهر

راه‌اندازی مرکز تکثیر و پرورش مارهای زهرآگین در دانشگاه تهران، گامی راهبردی برای تأمین زهر مورد نیاز تولید پادزهر در کشور است. این اقدام پس از پنج دهه، به برداشت بی‌رویه مارها از طبیعت پایان داده و استانداردهای جهانی حفاظت از محیط زیست را محقق کرده است.

تولید پایدار و کاهش فشار بر طبیعت

پیش از تأسیس این مرکز، سالانه هزاران حلقه مار از طبیعت صید می‌شد که به دلیل شرایط نگهداری نامناسب، تلفات بالایی داشتند. اکنون با استقرار سیستم‌های تخصصی نگهداری، تکثیر و زهرگیری، زهر مورد نیاز برای تولید حدود ۹۰ هزار ویال پادزهر سالانه به صورت پایدار تأمین می‌شود.

نقش کلیدی استان البرز در سلامت کشور

استان البرز به عنوان قطب تولید پادزهر کشور، میزبان مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی و شرکت پادراسرم است. استقرار زنجیره کامل تأمین زهر و تولید پادزهر در این استان، ظرفیت‌های علمی و اقتصادی چشمگیری در حوزه فناوری‌های زیستی ایجاد کرده است.

ظرفیت‌های پنهان زهر مار

زهر مار مجموعه‌ای پیچیده از پروتئین‌ها و پپتیدهاست که فراتر از تولید پادزهر، کاربردهای دارویی گسترده‌ای دارد. داروهایی نظیر «رپتیلاز» که برای انعقاد خون استفاده می‌شود، تنها نمونه‌ای از ظرفیت‌های ناشناخته این گنجینه زیستی است.

مارها جانورانی خجالتی و منزوی هستند و برخلاف باور عمومی، دشمن انسان محسوب نمی‌شوند. حفاظت از آن‌ها، حفظ سرمایه ژنتیکی و تضمین دسترسی به منابع دارویی آینده است.