از پرخاشگری تا کم‌هوشی؛ گرما چگونه اعصاب حیوانات را به هم می‌ریزد؟

گرما چگونه سیستم عصبی حیوانات را مختل می‌کند؟

پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که امواج گرما فراتر از تأثیرات فیزیکی، عملکرد مغزی حیوانات را نیز به چالش می‌کشد. افزایش دما توانایی یادگیری، حافظه، تصمیم‌گیری و تشخیص خطر را در بسیاری از گونه‌های جانوری کاهش می‌دهد.

تغییر رفتار در گونه‌های مختلف

دانشمندان رفتارهای پرخاشگرانه‌تری را در حیواناتی مانند سگ‌ها، گربه‌ها، مارها، ماهی‌ها و بزهای کوهی اروپایی در روزهای گرم مشاهده کرده‌اند. آزمایش‌ها روی پرندگان نشان داده است که گرمای شدید توانایی آن‌ها را در حل مسائل ساده و یادگیری ارتباط میان نشانه‌ها و پاداش‌ها تضعیف می‌کند. همچنین، پژوهش‌ها روی موش‌ها، ماهی‌های گوپی و زنبورهای گرده حاکی از آن است که افزایش دما عملکرد مغز، حافظه و توانایی مسیریابی را مختل می‌کند.

خطر برای بقای گونه‌ها

در برخی گونه‌ها، گرما باعث کاهش هوشیاری در برابر شکارچیان می‌شود که احتمال شکار شدن و مرگ را افزایش می‌دهد. پژوهشگران هشدار می‌دهند که با تشدید تغییرات اقلیمی، این اختلالات شناختی و رفتاری ممکن است بقای بسیاری از گونه‌ها و عملکرد اکوسیستم‌های طبیعی و کشاورزی را تهدید کند. به عنوان مثال، اگر زنبورها نتوانند گل‌های مناسب را پیدا کنند یا مسیر بازگشت به لانه را فراموش کنند، فرایند گرده‌افشانی محصولات کشاورزی دچار مشکل خواهد شد.

شواهد علمی و اثرات زنجیره‌ای

مطالعات انسانی نیز نشان می‌دهند که افزایش دما با افزایش رفتارهای خشونت‌آمیز و کاهش قدرت تصمیم‌گیری مرتبط است. اکنون مشخص شده که حیوانات نیز واکنش‌های مشابهی نشان می‌دهند. برای نمونه، مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۳ بر روی ۷۰ هزار مورد گازگرفتگی سگ‌ها در آمریکا نشان داد که این حوادث در روزهای گرم و آفتابی ۱۰ درصد بیشتر رخ می‌دهند.

«وقتی اقلیم در حال تغییر است، توانایی سازگار شدن از طریق رفتار، از همیشه مهم‌تر می‌شود.»

برای جانورانی مانند ماهی‌ها و حشرات که دمای بدنشان مستقیماً تحت تأثیر محیط است، افزایش دمای محیط منجر به افزایش دمای مغز و اختلال در عملکرد سلول‌های عصبی می‌شود. این موضوع در درازمدت می‌تواند بر جمعیت گونه‌ها و عملکرد اکوسیستم‌ها تأثیرات زنجیره‌ای گسترده‌ای داشته باشد.