تدوین کتاب «برگزیده‌های صنایع‌دستی اصیل مازندران» در آستانه روز جهانی صنایع دستی

معرفی هنرهای اصیل و بومی مازندران

این کتابچه که با همکاری کارشناسان معاونت صنایع‌دستی استان تهیه شده است، مجموعه‌ای از هنرهای اصیل و بومی مازندران را معرفی می‌کند. بخشی از این هنرها موفق به دریافت مهر اصالت ملی در سال ۱۴۰۴ شده‌اند که نشان از کیفیت و ارزش بالای آن‌ها دارد.

هنرهای شاخص معرفی‌شده

• لاکتراشی (چوتاشی): هنری دیرینه در ساخت ظروف چوبی.
• جاجیم‌بافی: بافته‌های سنتی با طرح‌ها و رنگ‌های متنوع.
• جوراب‌بافی سنتی: تولید جوراب‌های دستباف با نقوش محلی.
• چادرشب‌بافی: بافت پارچه‌های سنتی برای پوشش و تزئین.
• حصیربافی: بافت محصولات متنوع از الیاف گیاهی.
• خراطی: هنر شکل‌دهی به چوب با استفاده از دستگاه خراطی.
• دوخت چرم: تولید محصولات چرمی دست‌دوز.
• دوخت لباس سنتی: طراحی و دوخت لباس‌های محلی مازندران.
• ساخت سازهای سنتی: تولید آلات موسیقی بومی.
• سفالگری: ساخت ظروف و اشیاء تزئینی از گل.
• قالیبافی: بافت قالی‌های دستباف با طرح‌های اصیل.
• گلیج‌بافی: نوعی بافته داری با کاربردهای مختلف.
• ملیله‌کاری: هنر کار با مفتول‌های فلزی نازک.
• منبت سوزنی: نوعی منبت‌کاری ظریف.
• نمدمالی: تولید محصولات نمدی سنتی.

هر یک از این هنرها با تصویر و جزئیات دقیق، شامل معرفی هنرمند، پیشینه و مشخصات اثر، به خوانندگان معرفی شده‌اند.

نقش صنایع دستی در اقتصاد و فرهنگ مازندران

بسیاری از هنرهای معرفی‌شده در این کتابچه، علاوه بر ارزش فرهنگی، نقش مهمی در اقتصاد محلی و اشتغال جوامع روستایی و شهری استان ایفا می‌کنند. حسین ایزدی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مازندران، صنایع‌دستی را تجلی هنر، فرهنگ و صنعت استان دانسته و آن را روایتگر ذوق، خلاقیت و هویت فرهنگی مردم این منطقه معرفی کرد.

توسعه و حمایت از صنایع دستی

ایزدی افزود که معرفی و حمایت از آثار دارای مهر اصالت ملی می‌تواند ضمن حفظ میراث فرهنگی، زمینه توسعه بازارهای صنایع‌دستی، رونق گردشگری فرهنگی و افزایش درآمد هنرمندان استان را فراهم کند. این رویکرد در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین برنامه‌های حوزه صنایع‌دستی مازندران تبدیل شده است.

تأثیر بر گردشگری و اقتصاد

از جمله آثار معرفی‌شده در این کتابچه می‌توان به حصیربافی در روستای ملی درزیکلا بابل، جاجیم‌بافی در شهر ملی آلاشت، سفالگری در روستای ملی سلیم‌آباد و گلیج‌بافی در آلاشت و بهشهر اشاره کرد. این نقاط به عنوان مراکز مهم تولید صنایع دستی، نقش کلیدی در جذب گردشگر و توسعه پایدار منطقه دارند.

عاطفه شعبانی، معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی مازندران، نیز در مقدمه این اثر، صنایع‌دستی را بازتاب فرهنگ، آیین‌ها و باورهای مردم استان دانست و ابراز امیدواری کرد که انتشار این مجموعه گامی مؤثر در مسیر معرفی، حفظ، ثبت و احیای هنرهای سنتی و کاربردی مازندران باشد.

جزئیات نگارش و رونمایی کتاب

نگارش و پژوهش این اثر توسط عاطفه شعبانی و امین بینش‌پژوه انجام شده است. عکاسی آثار برگزیده را محمد سلطانی و حیدری شاهری بر عهده داشته‌اند و روح‌الله شجاعی کیاسری نیز مسئولیت صفحه‌آرایی و طراحی گرافیکی آن را عهده‌دار بوده است. این کتاب قرار است در تاریخ ۲۰ خرداد، همزمان با روز جهانی صنایع دستی، در مراسمی با حضور مسئولان و هنرمندان صنایع دستی رونمایی شود.

آمار و ارقام اقتصادی صنایع دستی مازندران

فروش محصولات صنایع دستی مازندران یکی از بخش‌های ثابت اقتصاد گردشگری این استان است. این بخش هر سال، به ویژه در تعطیلات و زمان برپایی بازارچه‌های صنایع دستی، گردش مالی قابل توجهی را در اقتصاد هنر صنایع دستی رقم می‌زند.

عملکرد نوروز ۱۴۰۵

این آمار نشان‌دهنده پتانسیل بالای صنایع دستی مازندران در جذب گردشگر و ایجاد درآمد برای هنرمندان و فعالان این حوزه است.