معمای «هام» حل شد: ریشه صدای مرموز وزوز گوش با فرکانس پایین است

پس از دهه‌ها سردرگمی و نظریه‌های مختلف، دانشمندان سرانجام به ریشه‌یاب مرموز «هام» دست یافتند. این صدای مبهم و شبیه به زمزمه موتور که در نقاط مختلف جهان شنیده می‌شود، اکنون به عنوان نوعی وزوز گوش با فرکانس پایین شناسایی شده است.

پدیده «هام» چیست؟

پدیده «هام» که به همهمه جهانی نیز معروف است، صدایی بم و پیوسته است که بسیاری از افراد آن را شبیه به صدای موتور دیزل از دوردست، کامیونی در حال کار یا وزوز الکتریکی ضعیف توصیف می‌کنند. این تجربه اغلب در محیط‌های ساکت و ساعات شب، زمانی که صداهای پس‌زمینه کاهش می‌یابند، واضح‌تر شنیده می‌شود. نکته عجیب اینجاست که معمولاً فرد کناری این صدا را نمی‌شنود.

تاریخچه و گستردگی جهانی

اولین گزارش‌های گسترده از پدیده «هام» به دهه ۱۹۷۰ در بریستول انگلستان بازمی‌گردد. پس از آن، گزارش‌های مشابهی از بریتانیا، آمریکای شمالی، استرالیا، نیوزلند، آفریقای جنوبی و بخش‌هایی از اروپا به ثبت رسید. یکی از معروف‌ترین پرونده‌ها در «تائوس» نیومکزیکو بود که دانشمندان را برای تحقیقات میدانی به منطقه کشاند. با وجود پراکندگی جهانی، این پدیده نادر بوده و تنها درصد اندکی از افراد قادر به شنیدن آن هستند.

تحقیقات علمی و نتایج جدید

پژوهشگران سال‌ها احتمالات مختلفی از جمله تجهیزات صنعتی، سیستم‌های تهویه، ترافیک، زیرساخت‌های الکتریکی، توربین‌های بادی و حتی منابع طبیعی مانند امواج اقیانوس را بررسی کرده بودند. اما چالش اصلی این بود که صداهای فرکانس پایین می‌توانند مسافت‌های طولانی را طی کرده و یافتن منبع آن‌ها دشوار است.

تیم مارکوس درکسل، استاد دانشگاه علم و صنعت نروژ، در پژوهشی تازه ۲۸ نفر در آلمان را که به طور مرتب صدای وزوز یا همهمه غیرقابل توضیح را تجربه می‌کردند، مورد مطالعه قرار دادند. نتایج این مطالعه نشان داد که بیشتر شرکت‌کنندگان شنوایی عادی داشتند و صداهای خودبه‌خودی گوش نیز علت اصلی نبود.

مارکوس درکسل می‌گوید: «با وجود امکان اندازه‌گیری برخی صداهای فرکانس‌پایین، تعیین موقعیت دقیق منبع آن‌ها بسیار دشوار است و همین سردرگمی، فضایی برای نظریه‌های گوناگون از پروژه‌های مخفی دولتی تا فعالیت‌های فرازمینی ایجاد کرده است.»

در نهایت، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که بسیاری از این افراد نوعی «وزوز گوش فرکانس پایین» را تجربه می‌کنند. برخلاف تصور عمومی که وزوز گوش را صدایی زیر و سوت‌مانند می‌دانند، این عارضه می‌تواند به صورت همهمه‌ای بم، غرش یا کلیک نیز ظاهر شود. وزوز گوش خود یک بیماری نیست، بلکه درک صدایی است که بدون منبع خارجی در سیستم شنوایی تولید می‌شود.

نتیجه‌گیری

یافته‌های این پژوهش توضیح می‌دهد که چرا بسیاری از افراد در ابتدا گمان می‌کنند صدای «هام» از محیط اطرافشان می‌آید و تنها پس از شنیدن مکرر آن در مکان‌های مختلف، به منشأ درونی‌اش شک می‌کنند. نتیجه‌گیری نهایی این است که «هام» احتمالاً علت واحدی ندارد؛ برخی موارد ممکن است صداهای محیطی واقعی باشند که تنها توسط افراد حساس شنیده می‌شوند، اما در بسیاری از گزارش‌ها، وزوز ذهنی (Subjective tinnitus) در محدوده فرکانس پایین، علت اصلی چنین پدیده‌ای است.

این پژوهش در نشریه معتبر PLOS ONE منتشر شده است.