ورزشکار پارالمپیکی بریتانیایی، اولین فضانورد معلول در مدار زمین می‌شود

رویای فضایی پس از پارالمپیک

جان مک‌فال، ۱۷ سال پس از کسب مدال پارالمپیک و بیش از دو دهه از دست دادن پای راستش در سانحه موتورسیکلت، اکنون رؤیایی را دنبال می‌کند که تا چند سال پیش غیرممکن به نظر می‌رسید: سکونت در فضا. او ممکن است به نخستین فرد دارای معلولیت جسمی تبدیل شود که زندگی در مدار زمین را تجربه می‌کند. این فرصت پس از امضای توافقی میان آژانس فضایی بریتانیا و یک شرکت خصوصی آمریکایی فراهم شده است.

مک‌فال، عضو ذخیره فضانوردان آژانس فضایی اروپا، سال گذشته تأییدیه لازم برای انجام فعالیت‌های فضایی را دریافت کرد و اکنون یکی از گزینه‌های حضور در مأموریت‌های آینده ایستگاه فضایی تجاری Haven-1 به شمار می‌رود. این ایستگاه قرار است در سال ۲۰۲۷ به فضا پرتاب شود.

ایستگاه Haven-1: خانه‌ای در مدار

ایستگاه هاون-۱ توسط شرکت نوپای آمریکایی Vast در حال ساخت است. این سازه فضایی که کمی کوچک‌تر از اتوبوس یک‌طبقه توصیف شده، می‌تواند میزبان چهار فضانورد باشد. در طراحی آن امکاناتی مانند پنجره‌ای گنبدی‌شکل برای مشاهده زمین و فضایی برای انجام آزمایش‌های علمی در شرایط ریزگرانش در نظر گرفته شده است.

اهداف علمی و تأثیرات گسترده

در صورت انجام این مأموریت، مک‌فال حدود دو هفته را در مدار زمین سپری خواهد کرد. بخشی از اهداف علمی این سفر به بررسی تأثیر محیط فضایی بر بدن او اختصاص دارد. پژوهشگران همچنین قصد دارند عملکرد اندام‌های مصنوعی پیشرفته را در شرایط فضا مطالعه کنند؛ تجهیزاتی که برای کارکرد صحیح به حسگرها، ریزپردازنده‌ها و سامانه‌های الکترونیکی وابسته هستند.

دانشمندان معتقدند نتایج این پژوهش‌ها می‌تواند فراتر از صنعت فضایی کاربرد داشته باشد. داده‌های به‌دست‌آمده ممکن است به طراحی اندام‌های مصنوعی سبک‌تر، مقاوم‌تر و سازگارتر کمک کند و درک پژوهشگران را از مشکلاتی مانند تحلیل عضلانی و پوکی استخوان افزایش دهد. این یافته‌ها همچنین می‌توانند به ابداع روش‌های توان‌بخشی بهتر برای افراد قطع عضو منجر شوند.

چالش‌کشیدن محدودیت‌ها و فراگیری فضایی

اهمیت این مأموریت تنها به جنبه‌های علمی محدود نمی‌شود. بسیاری از کارشناسان آن را گامی مهم در مسیر فراگیرتر شدن برنامه‌های فضایی می‌دانند. حضور فضانورد دارای معلولیت جسمی در مدار زمین می‌تواند نگاه سنتی به توانایی‌های افراد دارای معلولیت را به چالش بکشد و نشان دهد که موانع موجود بیش از آنکه فیزیکی باشند، اغلب به محدودیت‌های ذهنی و ساختاری مربوط هستند.

مسیر پر افتخار جان مک‌فال

جان مک‌فال در ۱۹ سالگی و در پی سانحه موتورسیکلت پای راست خود را از دست داد. با این حال او پس از دوران درمان به ورزش حرفه‌ای روی آورد و موفق شد در رقابت‌های پارالمپیک ۲۰۰۸ پکن مدال برنز دوی ۱۰۰ متر را کسب کند. او سپس مسیر حرفه‌ای خود را در پزشکی ادامه داد و به عنوان جراح ارتوپد در نظام سلامت بریتانیا مشغول به کار شد.

در سال ۲۰۲۲، آژانس فضایی اروپا او را برای پروژه‌ای با نام Fly! انتخاب کرد که با هدف بررسی امکان مشارکت افراد دارای معلولیت جسمی در مأموریت‌های طولانی‌مدت فضایی راه‌اندازی شده است. نتایج اولیه این پروژه نشان داد که از نظر پزشکی و عملیاتی، حضور چنین افرادی در مأموریت‌های فضایی امکان‌پذیر است.

آژانس فضایی اروپا به این نتیجه رسیده است که معلولیت جسمی لزوماً مانعی برای انجام مأموریت‌های فضایی نیست.

آینده سفرهای فضایی

بر اساس توافق جدید، آژانس فضایی بریتانیا به شرکت Vast کمک خواهد کرد تا منابع مالی لازم برای این مأموریت را از طریق حامیان مالی تأمین کند. در صورت نهایی شدن برنامه، مک‌فال و سایر اعضای خدمه با کپسول دراگون اسپیس‌ایکس و موشک فالکون ۹ به ایستگاه هاون-۱ منتقل خواهند شد. گزینه دیگری نیز برای او مطرح شده که شامل سفر به ایستگاه فضایی بین‌المللی در قالب مأموریتی خصوصی در سال آینده است.

مک‌فال می‌گوید انگیزه‌اش تنها حضور در فضا نیست، بلکه مشارکت در پژوهش‌های علمی و گسترش مرزهای اکتشافات انسانی است. او تأکید کرده که نمی‌خواهد این مأموریت صرفاً اقدامی نمادین یا تبلیغاتی تلقی شود، بلکه هدفش انجام کاری است که هم برای آینده سفرهای فضایی و هم برای زندگی افراد روی زمین سودمند باشد.

اگر این مأموریت انجام شود، نه تنها نقطه عطفی در تاریخ پروازهای فضایی سرنشین‌دار خواهد بود، بلکه می‌تواند آغاز فصل تازه‌ای در مشارکت افراد دارای معلولیت در برنامه‌های فضایی جهان باشد.