ترکش‌های جنگ، صنعت خودرو را زمین‌گیر کرده و آمار تولید منفی است

صنعت خودروی ایران در سال 1405 با چالش‌های جدی مواجه شده و آمار تولید آن روندی منفی را نشان می‌دهد. پیامدهای ناشی از جنگ و اختلال در زنجیره تامین قطعات، این صنعت را به شدت تحت تاثیر قرار داده و منجر به کاهش چشمگیر تیراژ تولید در بخش‌های دولتی و خصوصی شده است.

آمار تولید خودرو همچنان منفی است

بررسی آمار تولید خودرو در دومین ماه از سال جاری نشان می‌دهد که صنعت خودرو هنوز از تبعات بحران‌های ماه‌های گذشته رهایی نیافته است. توقف یا کاهش فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی در دوران جنگ، به همراه اختلال در زنجیره تامین قطعات و مواد اولیه، باعث شده تا خودروسازان نتوانند به سرعت ظرفیت تولید خود را احیا کنند. به همین دلیل، تیراژ تولید در اردیبهشت ماه همچنان پایین‌تر از سطح مورد انتظار ارزیابی می‌شود.

علاوه بر این، آسیب‌های وارد شده به برخی زیرساخت‌های صنعتی مانند بخش‌های مرتبط با فولاد و پتروشیمی، فشار مضاعفی بر صنعت خودرو وارد کرده است. این شرایط در حالی رقم خورده که عملکرد تولید در سال گذشته نیز مطلوب نبوده و اهداف تعیین‌شده برای افزایش تیراژ در بخش‌های دولتی و خصوصی محقق نشده بود. آمار فعلی را می‌توان در ادامه روندی دانست که از قبل آغاز شده بود و با مشکلات اخیر، چالش‌های آن عمیق‌تر شده است.

سال 1405 با افت تولید گره خورده است

آمارهای منتشر شده از عملکرد صنعت خودرو در اردیبهشت ماه چشم‌اندازی نگران‌کننده از وضعیت تولید ارائه می‌دهد. مجموع تولید انواع خودرو در این ماه به 68 هزار و 475 دستگاه رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، کاهش 42 درصدی را نشان می‌دهد. این افت تنها به خودروهای سواری محدود نبوده و تقریباً تمامی بخش‌های صنعت خودرو را دربر گرفته است.

بررسی آمار تجمیعی نیز از تداوم این روند نزولی حکایت دارد. میزان تولید خودرو از ابتدای سال تاکنون فاصله قابل توجهی با عملکرد سال گذشته پیدا کرده و عقب‌ماندگی نزدیک به 50 درصدی را نشان می‌دهد. چنین ارقامی بیانگر فشار سنگینی است که بر زنجیره تولید خودرو وارد شده و می‌تواند یکی از دلایل اصلی نوسانات بازار، محدودیت عرضه و افزایش قیمت‌ها در ماه‌های اخیر باشد. در واقع، کاهش محسوس تولید هم عملکرد خودروسازان را تحت‌الشعاع قرار داده و هم بازار را دگرگون کرده است.

آمار تولید خودروهای سواری در کشور

نگاهی دقیق‌تر به آمار تولید خودروهای سواری نشان می‌دهد افت تیراژ تنها به یک بخش خاص محدود نبوده و تقریباً تمامی خودروسازان کشور با کاهش تولید مواجه شده‌اند. در میان دو خودروساز بزرگ کشور:

• تولیدات ایران خودرو تا پایان اردیبهشت ماه حدود 33 درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل بوده است.
• سایپا شرایط دشوارتری را تجربه کرده و با افتی نزدیک به 70 درصد، آمار تولید به مراتب بدتری را در میان خودروسازان بزرگ ثبت کرده است.

این اختلاف نشان می‌دهد روند بازیابی تولید در شرکت‌های مختلف با سرعت یکسانی پیش نمی‌رود.

در بخش خصوصی نیز وضعیت به هیچ وجه نویدبخش تغییرات مثبت نیست. اکثر مونتاژکاران و خودروسازان خصوصی با کاهش قابل توجه تیراژ مواجه شده‌اند، طوری‌ که کرمان موتور، مدیران خودرو، بهمن موتور و مکث موتور همگی عملکردی ضعیف‌تر از سال گذشته داشته‌اند. هرچند برخی شرکت‌های کوچک‌تر توانسته‌اند رشد تولید را ثبت کنند، اما حجم تولید آن‌ها در مقیاس کل صنعت خودرو چندان اثرگذار نیست. در مجموع، آمارها نشان می‌دهد صنعت خودرو در تمامی بخش‌ها، از خودروسازان بزرگ تا مونتاژکاران خصوصی، همچنان با پیامدهای کاهش تولید دست‌وپنجه نرم می‌کند و فاصله محسوسی با اهداف مورد انتظار دارد.