ترامپ درصدد خرید جزایر چاگوس برای کنترل پایگاه دیگو گارسیا

جزایر چاگوس: نقطه‌ای کلیدی در اقیانوس هند

نشریه تلگراف برای نخستین بار گزارش داده است که دونالد ترامپ در بحبوحه طرح‌های متوقف شده بریتانیا برای واگذاری حاکمیت جزایر چاگوس به موریس، به دنبال خرید این جزایر است. این طرح نشان‌دهنده تلاش واشنگتن برای کنار گذاشتن مقامات بریتانیایی و مذاکره مستقیم با موریس برای دستیابی به کنترل کامل بر این منطقه است.

پیامدهای سیاسی و نظامی طرح ترامپ

• کنترل کامل بر دیگو گارسیا: اصلی‌ترین انگیزه ترامپ، تضمین کنترل بی‌چون و چرای ایالات متحده بر پایگاه نظامی آمریکایی-انگلیسی دیگو گارسیا است. این پایگاه که در منطقه گلوریا اولادیپو واقع شده، از اهمیت استراتژیک بالایی برخوردار است.
• مذاکره مستقیم با موریس: تلگراف گزارش می‌دهد که برای خرید مستقیم، جزیره چاگوس ابتدا باید خودمختار و مستقل شود تا ایالات متحده بتواند بدون واسطه بریتانیا با مقامات موریس مذاکره کند.
• توقف واگذاری توسط بریتانیا: مصوبه قبلی برای واگذاری این جزیره به موریس در ماه آوریل، پس از آنکه آمریکا حمایت خود را از این مصوبه لغو کرد، مسکوت ماند.
• نگرانی از نفوذ چین: برخی مقامات در دولت ترامپ درباره واگذاری جزیره به موریس، به دلیل روابط این کشور با چین، ابراز نگرانی کرده بودند. این نگرانی‌ها عمدتاً حول محور احتمال جاسوسی توسط چین مطرح شده است.

اهمیت استراتژیک دیگو گارسیا در بحبوحه تنش‌های منطقه‌ای

مذاکرات درباره خرید احتمالی جزایر چاگوس در حالی مطرح می‌شود که تنش‌های منطقه‌ای رو به افزایش است. پایگاه دیگو گارسیا که در مرکز اقیانوس هند و در فاصله 3800 کیلومتری ایران قرار دارد، شامل یک پایگاه هوایی است که آمریکا می‌تواند عملیات پرتاب موشک‌های دوربرد خود را از آن انجام دهد.

از زمان آغاز جنگ، ایران حملات متعددی را علیه این پایگاه مشترک انجام داده است. با ادامه جنگ، بریتانیا در ماه مارس، اجازه پرتاب موشک از این جزیره را به سمت سکوهای پرتاب موشک ایران، به آمریکا داد. اما ترامپ این تصمیم بریتانیا را دیرهنگام توصیف و استدلال کرد که مقامات بریتانیا باید زودتر این تصمیم را اتخاذ می‌کردند.

تغییر رویکرد ترامپ در قبال جزایر چاگوس

توافق‌نامه بازگشت جزایر چاگوس در ماه مه سال گذشته توسط کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، امضا شده بود. این توافق‌نامه تصریح می‌کرد که انگلیس این مجمع‌الجزایر را که تقریباً در 2000 کیلومتری شمال شرقی موریس واقع شده است، به مستعمره سابق خود بازخواهد گرداند. همچنین، اجاره‌نامه‌ای 100 ساله برای پایگاه نظامی ایالات متحده و بریتانیا در این منطقه مورد توافق قرار گرفته بود.

ترامپ در ابتدا از بازگشت جزایر چاگوس استقبال کرده بود، اما سپس در ماه ژانویه آن را عملی احمقانه مورد انتقاد قرار داد و رویکرد خود را تغییر داد. این تغییر رویکرد نشان‌دهنده اهمیت فزاینده این جزایر برای منافع استراتژیک ایالات متحده است.