روش‌های سنتی تأمین مالی زیرساخت‌ها پاسخگوی نیازهای کنونی کشور نیست

نشست کمیسیون برنامه و بودجه با مدیران ارشد انرژی

نشست مشترک کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ با حضور مدیرعامل، معاونان و مدیران شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران و شرکت‌های تابعه و وابسته برگزار شد. محور اصلی این نشست، بررسی وضعیت تولید، تأمین، ذخیره‌سازی، انتقال و توزیع فرآورده‌های نفتی و گازی کشور در شرایط جنگی و بحران‌های ناشی از تهدیدات خارجی بود. همچنین، الزامات پایداری امنیت انرژی، مدیریت مصرف، تداوم خدمات‌رسانی، تأمین سوخت بخش‌های حیاتی نظیر نیروگاهی، حمل‌ونقل، تولیدی، صنعتی و معیشتی، پدافند غیرعامل، بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده و الزامات مالی و بودجه‌ای مرتبط مورد بحث و تبادل‌نظر قرار گرفت.

تقدیر از تلاش‌های کارکنان صنعت نفت و گاز

غلامرضا تاج‌گردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، ضمن تقدیر از مجاهدت‌ها و تلاش‌های کارکنان صنعت نفت، گاز و پالایش کشور، اظهار داشت: «کارکنان این صنعت در شرایط دشوار و حساس کشور ارزش‌هایی از جنس مقاومت، ایثار، رشادت و فداکاری خلق کردند که شایسته قدردانی و ثبت در حافظه ملی است.»

وی همچنین به حادثه آسیب‌دیدگی خط لوله ۳۰ اینچی نفت در حوزه عملیاتی شرکت بهره‌برداری نفت و گاز گچساران و جان‌باختن زنده‌یاد فرهاد فکورفر اشاره کرد و افزود: «حضور به‌موقع و اقدام سریع نیروهای عملیاتی و کارکنان خدوم صنعت نفت در مهار حادثه، ایمن‌سازی منطقه و جلوگیری از گسترش خسارات، جلوه‌ای از تعهد، تخصص و مسئولیت‌پذیری این مجموعه بزرگ بود و ما قدردان این تلاش‌ها هستیم.»

نیاز به راهکارهای نوآورانه در تأمین مالی

تاج‌گردون تأکید کرد که روش‌های سنتی تأمین منابع مالی و بازسازی زیرساخت‌ها دیگر پاسخگوی نیازهای امروز کشور نیستند. وی افزود: «تجربه نیز ثابت کرده است که اتکا به ابزارهای محدود قیمتی، هرچند ممکن است در کوتاه‌مدت آثار مقطعی داشته باشد، اما در بلندمدت راه‌حل پایدار برای مدیریت مصرف و رفع ناترازی‌های موجود نخواهد بود.» از این‌رو، وزارت نفت و شرکت‌های تابعه ملزم شدند تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و کارشناسی، راهکارهای نوآورانه، عملیاتی و اثربخش خود را برای بررسی و تصمیم‌گیری به مجلس شورای اسلامی ارائه کنند.

عملکرد صنعت نفت در شرایط بحرانی

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گزارشی از اقدامات انجام‌شده در دوران جنگ و شرایط ویژه ارائه داد و خاطرنشان کرد: «از نخستین روزهای آغاز جنگ، شورای مدیران و کمیته‌های تخصصی مدیریت بحران در مجموعه صنعت نفت تشکیل شد و تمامی تصمیمات متناسب با شرایط میدانی، به‌صورت مستمر اتخاذ و به واحدهای تابعه ابلاغ شد که نتیجه آن حفظ انسجام عملیاتی، تداوم تولید و پایداری خدمات‌رسانی در سراسر کشور بود.»

وی افزود: «صنعت نفت بخشی مهم از پازل مقاومت اقتصادی و عملیاتی کشور بود و کارکنان این صنعت توانستند با تلاش شبانه‌روزی، مأموریت‌های محوله را به بهترین نحو به انجام رسانند. با همت متخصصان، مدیران و کارکنان صنعت نفت، تولید و عرضه انرژی کشور بدون وقفه ادامه یافت و برنامه‌های بازسازی و نوسازی تأسیسات و زیرساخت‌های آسیب‌دیده نیز در دستور کار قرار گرفته است.»

پایداری شبکه گاز و تأمین سوخت

مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران نیز گزارشی از عملکرد این شرکت در ایام جنگ و شرایط بحرانی ارائه کرد و از پایداری شبکه سراسری گاز کشور، استمرار خدمت‌رسانی به مشترکان خانگی، صنعتی و نیروگاهی، آمادگی کامل مراکز عملیاتی و اجرای برنامه‌های مدیریت بحران و پدافند غیرعامل خبر داد. همچنین، مدیران شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران گزارشی از آخرین وضعیت تولید، تأمین، ذخیره‌سازی و توزیع سوخت کشور ارائه کردند و اقدامات پیشگیرانه و برنامه‌های مدیریت شرایط اضطراری را تشریح کردند.

در این بخش تأکید شد که منابع مالی مورد نیاز برای بازسازی برخی زیرساخت‌ها و تأسیسات آسیب‌دیده هنوز تعیین تکلیف نشده و انتظار می‌رود با حمایت مجلس شورای اسلامی، این منابع تأمین شود.

توسعه میدان‌های مشترک و مدیریت مصرف

اعضای کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی بر ضرورت صیانت از امنیت انرژی کشور، حفظ پایداری زنجیره تأمین سوخت، تقویت ذخایر راهبردی، ارتقای تاب‌آوری زیرساخت‌های انرژی و توسعه ظرفیت‌های پدافند غیرعامل تأکید کردند.

• میدان‌های مشترک نفتی غرب کارون و میدان گازی کیش: فعالیت‌های زیربنایی و روبنایی مطلوبی در این پروژه‌ها در حال انجام است.
• افزایش ظرفیت تولید نفت: برنامه‌ریزی برای ارتقای ظرفیت تولید میدان‌های غرب کارون تا بیش از ۵۰۰ هزار بشکه در روز تا پایان سال جاری و دستیابی به اهداف بلندمدت تولید در دست اجرا قرار دارد.
• نقش توان داخلی: حمایت از پیمانکاران، سازندگان و تولیدکنندگان داخلی تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت و گاز ضروری دانسته شد.
• تأمین مالی نوین: بر توسعه ابزارهای نوین تأمین مالی، استفاده از ظرفیت سرمایه‌های مردمی و تقویت صندوق‌های پس‌انداز و سرمایه‌گذاری تأکید شد.
• مدیریت مصرف انرژی: با اشاره به روند رو به رشد مصرف سوخت، بر ضرورت طراحی مشوق‌های مؤثر برای کاهش مصرف، اصلاح و نوسازی سامانه‌های گرمایشی و ارتقای بهره‌وری انرژی تأکید شد.
• بازنگری در نظام توزیع سوخت کشاورزی: پیشنهادهایی درخصوص تخصیص منابع بر مبنای سطح اراضی و نیاز واقعی تولید مطرح شد.

چالش‌های مالی و بودجه‌ای

در پایان نشست، مسائل و چالش‌های مالی، بودجه‌ای و اجرایی مرتبط با پایداری زنجیره تأمین انرژی کشور، تأمین منابع مورد نیاز برای بازسازی و توسعه زیرساخت‌ها، جبران کسری منابع هدفمندسازی یارانه‌ها و راهکارهای عبور از چالش‌های پیش‌روی بخش انرژی مورد بحث و تبادل‌نظر قرار گرفت. بر ضرورت هماهنگی و حمایت مؤثر دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مسئول به‌منظور جلوگیری از هرگونه اختلال در تأمین سوخت و حفظ امنیت انرژی کشور تأکید شد.