کشف مخدرهای نوظهور «غبار میمون» و «کروکودیل» در ایران

شناسایی و مقابله با مواد مخدر جدید

سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، اعلام کرد که مواد مخدری چون «غبار میمون» و «کروکودیل» شناسایی شده‌اند. وی بر ضرورت شناسایی این مواد نوظهور و جلوگیری از ابتلای جوانان به آنها تأکید کرد. همچنین، تدوین پروتکل‌های درمانی مناسب برای مقابله با این پدیده جدید از اولویت‌های ستاد مبارزه با مواد مخدر است.

پیش از این نیز حسین ذوالفقاری، مشاور رئیس‌جمهور و دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، از شناسایی ۱۵ نوع ماده مخدر و روانگردان جدید در کشور خبر داده بود. این مواد شامل «بونزای»، «دستمال»، «کروکودیل»، «غبار میمون»، «سورچه»، «قات»، «کمیکال»، «کیت‌کت»، «اسپایس»، «فلاکا»، «فتانیل»، «ترنک»، «C-B2»، «تامین و بتل کتامین» و «کی-۲» هستند که علاوه بر ایجاد اعتیاد شدید، سلامت جسمی و روانی مصرف‌کنندگان را به شدت تهدید می‌کنند.

آسیب‌های روانی و جسمی مواد مخدر صنعتی

دکتر رضا دانشمند، روان‌پزشک، در این باره توضیح می‌دهد که مواد مخدر صنعتی و روانگردان‌های نوظهور تنها به وابستگی جسمی محدود نمی‌شوند، بلکه می‌توانند آسیب‌های جدی و گاهی ماندگاری به سلامت روان وارد کنند. این مواد به طور معمول بر سیستم‌های عصبی مغز که مسئول تنظیم خلق، هیجان، ادراک و قضاوت هستند، تأثیر می‌گذارند.

عوارض کوتاه‌مدت مصرف

• اضطراب شدید و حملات پانیک
• بی‌خوابی و تحریک‌پذیری
• پرخاشگری و بدبینی
• توهم و هذیان

در برخی موارد، مصرف‌کنندگان احساس می‌کنند تحت تعقیب هستند یا صداها و تصاویری غیرواقعی را تجربه می‌کنند.

عوارض بلندمدت مصرف

در مصرف طولانی‌مدت، خطر بروز اختلالات روان‌پزشکی جدی‌تر افزایش می‌یابد. از جمله این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افسردگی و اختلالات اضطرابی
• اختلالات شناختی مانند کاهش تمرکز و حافظه
• روان‌پریشی‌هایی شبیه اسکیزوفرنی

نکته مهم این است که در برخی افراد، به ویژه کسانی که زمینه ژنتیکی یا آسیب‌پذیری روانی دارند، حتی پس از قطع مصرف نیز بخشی از این مشکلات می‌تواند برای مدتی طولانی ادامه پیدا کند و نیازمند درمان تخصصی باشد.

رویکردهای درمانی چندبعدی

دکتر دانشمند درباره درمان افرادی که به دلیل مصرف مواد مخدر صنعتی دچار آسیب روحی و روانی شده‌اند، می‌گوید که درمان این افراد معمولاً فقط به قطع مصرف ماده محدود نمی‌شود و یک رویکرد چندبعدی لازم است. در مرحله اول، نوع ماده مصرفی، مدت مصرف و شدت علائم روان‌پزشکی باید ارزیابی شود. برخی بیماران ممکن است نیاز به بستری کوتاه‌مدت داشته باشند، به ویژه اگر دچار روان‌پریشی، افکار خودکشی یا رفتارهای پرخطر شده باشند.

پس از کنترل وضعیت حاد، درمان شامل چند بخش است:

• درمان اعتیاد: برای پیشگیری از عود مصرف.
• درمان دارویی: در صورت نیاز، از داروهای ضدروان‌پریشی، ضدافسردگی یا ضداضطراب استفاده می‌شود.
• مداخلات روان‌شناختی و بازتوانی شناختی: برای کمک به بازیابی عملکرد فرد.

همچنین، آموزش مهارت‌های مقابله با وسوسه مصرف، مدیریت استرس و بازسازی روابط خانوادگی و اجتماعی نقش مهمی در بهبود بیمار دارد.

اهمیت تشخیص و درمان زودهنگام

این متخصص تأکید می‌کند که بسیاری از آسیب‌های روانی ناشی از مصرف مواد در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، قابل کنترل و تا حدی قابل برگشت هستند. با این حال، هرچه مصرف طولانی‌تر شود یا درمان دیرتر آغاز شود، احتمال باقی ماندن عوارض و افت عملکرد فرد بیشتر خواهد بود. مواد مخدر صنعتی فقط یک مشکل اعتیاد نیستند؛ آنها می‌توانند سلامت روان، شخصیت، روابط اجتماعی و توانایی‌های شناختی فرد را تحت تأثیر قرار دهند. به همین دلیل، درمان موفق نیازمند توجه همزمان به اعتیاد و سلامت روان است.

اثرات خاص برخی مواد

• غبار میمون (Alpha-PVP): می‌تواند بر سروتونین اثر گذاشته و منجر به تغییرات خلقی شدید، اضطراب یا توهم شود. این تحریک بیش از حد مغز، زمینه‌ساز رفتارهای غیرقابل‌پیش‌بینی، وابستگی شدید و آسیب‌های جدی عصبی می‌شود.
• کروکودیل: یکی از خطرناک‌ترین انواع مواد مخدر نوظهور است که وابستگی شدیدی ایجاد می‌کند و در مدت کوتاهی می‌تواند منجر به عفونت‌های گسترده، نابودی بافت‌های بدن و حتی مرگ شود.