علی مطهری: اسرائیل به دنبال گسترش جنگ است؛ آینده ایران به نتیجه جنگ بستگی دارد

۱۰۰ روز جنگ: اقتصاد در میان فشار و فرسایش

صد روز از جنگی که علیه ایران آغاز شده، گذشته است. این دوره، برای مردم ایران تنها یک زمان‌بندی تقویمی نیست، بلکه تجربه‌ای عمیق از زندگی روزمره در بحبوحه گرانی، نااطمینانی و تصمیم‌های معلق است. اقتصاد کشور در وضعیتی پیچیده میان «فشار امنیتی» و «فرسایش معیشت» قرار گرفته و نشانه‌های آن به وضوح در قیمت‌ها، بازارها و الگوی مصرف مردم قابل مشاهده است. در این مدت، حکمرانی نیز با مجموعه‌ای از تصمیم‌های اضطراری و تغییرات تدریجی برای مدیریت شرایط روبه‌رو بوده است.

ارزیابی علی مطهری از شرایط و پیش‌بینی آینده

علی مطهری، نماینده پیشین مجلس، در پاسخ به ارزیابی خود از ۱۰۰ روز جنگ علیه ایران و پیش‌بینی آینده، اظهار داشت:

مهم‌ترین دستاورد جنگ، مقاومتی بوده که ما نشان دادیم. چون ما در واقع آغازکننده جنگ نبودیم و آمریکا و اسرائیل به ما حمله کردند. مقاومت مردم ایران در دنیا مورد اعجاب قرار گرفته است. من معتقدم ایران نشان داد که آن ایده آمریکا و اسرائیل که می‌خواهند صلح را به وسیله قدرت در دنیا پیاده کنند، باطل است. صلح باید بر اساس عدالت باشد نه بر اساس قدرت؛ نه اینکه بگویند چون زور داریم شما باید تسلیم شوید و هرچه ما گفتیم باید گوش بدهید. ایران این را رد کرد و این موضوع سایر ملت‌ها را بیدار می‌کند و به آن‌ها روحیه می‌بخشد که در مقابل قدرت‌ها بایستند.

وی افزود: «هر جنگی طبیعتاً آسیب دارد و جنگ بدون آسیب که قطعا وجود ندارد. اما مهم این است که این آسیب در مقابل چه چیزی است. گاهی انسان به خاطر ارزش‌های انسانی حاضر است محرومیت‌ها را تحمل کند. امروز مردم ما به یک رشد اجتماعی و سیاسی رسیده‌اند و می‌دانند هدف ما آن‌قدر بزرگ است که آسیب‌هایی که وارد شده، آسیب‌های اقتصادی قابل تحملی است.»

اثر محاصره دریایی بر تجارت و ارزآوری ایران

مطهری به خسارت‌های اقتصادی ناشی از جنگ اشاره کرد و توضیح داد: «خسارت اقتصادی هم طبیعی است چون ما اکنون در حال محاصره دریایی هستیم. تجارت ما دچار آسیب شده، نفت ما به‌درستی صادر نمی‌شود، پتروشیمی ما آسیب دیده و بخشی از صادرات و ارزآوری کشور تحت تأثیر قرار گرفته است. این مسئله می‌تواند در تأمین ارز کشور کمبود ایجاد کند.»

او همچنین مثالی از تأثیرات غیرمستقیم آورد: «یا مثلاً فولاد مبارکه را زدند و طبیعی است که می‌تواند بر قیمت خودروهای داخلی اثر بگذارد. این‌ها نتایج طبیعی جنگ است. در این شرایط باید اتحاد داشته باشیم و دولت را کمک کنیم تا کشور را اداره کند و کالاهای اساسی در دسترس مردم باشد. در حال حاضر مردم هم همکاری می‌کنند.»

حکمرانی، اقتصاد و تعارض امنیت و ثبات

در خصوص تعارض میان «امنیت‌محوری» و «حفظ ثبات اقتصادی» در شرایط جنگی، مطهری بیان کرد: «آینده اقتصاد و سیاست ما بستگی به نتیجه این جنگ دارد. اگر ما بتوانیم با یک نتیجه مشخص از این جنگ خارج شویم، اقتصاد ما بهتر خواهد شد و ایران به عنوان یک قدرت در دنیا مطرح خواهد شد. در روابط اقتصادی و سیاست داخلی نیز قاعدتاً شرایط بهتر خواهد شد، چون موجب امیدواری مردم، اتحاد و افزایش توان و استعداد آن‌ها می‌شود.»

چشم‌انداز توافق و تفاوت رویکرد آمریکا و اسرائیل

مطهری در ادامه به سمت و سوی توافق اشاره کرد و گفت: «اگر کاستی‌هایی هم وجود داشته، قاعدتاً مقامات عالی نظام به دنبال رفع آن خواهند بود. اما در نهایت همه چیز بستگی به نتیجه این جنگ دارد. ما همچنان به سمت توافق پیش می‌رویم. به نظر می‌رسد مسیر آمریکا و اسرائیل کاملاً منطبق بر هم نیست.»

وی تفاوت رویکردها را اینگونه تشریح کرد: «آمریکا بیشتر به دنبال این است که یک تفاهم امضا کند و به شکلی از این ماجرا خارج شود، مخصوصاً که موضوعاتی مانند جام جهانی هم مطرح است و می‌خواهد به شکل آبرومندانه از این وضعیت خارج شود. اما اسرائیل نمی‌خواهد جنگ تمام شود و مایل است جنگ گسترش پیدا کند و بیشترین آسیب به ایران وارد شود تا ایران برای سال‌ها درگیر بازسازی باشد و فرصت توسعه توان موشکی و موارد مشابه را نداشته باشد. هدف اسرائیل حتی در سطح راهبردی، تجزیه ایران است.»

مطهری در پایان افزود: «در مقابل، آمریکا بیشتر به دنبال منافع خود است؛ ابتدا دنبال نفت ایران بود، اما وقتی دید ممکن نیست، اکنون به دنبال توافق است. درگیری‌هایی که اکنون وجود دارد، به نظر من طولانی نخواهد بود و موقت است و در آینده به سمت تفاهم پایان خواهد یافت.»