احمدرضا درویش: خوزستان، مادرِ مادرِ ماست؛ رونمایی از مستند «پهلوانان نمی‌میرند»

سخنان احمدرضا درویش: خوزستان، مادرِ مادرِ ایران

در ابتدای مراسم، شراره عطاری از احمدرضا درویش، کارگردان برجسته سینمای ایران، دعوت کرد تا به عنوان مهمان ویژه روی صحنه حاضر شود. درویش در سخنان خود به آشنایی دیرینه با عطاری اشاره کرد و گفت: «آشنایی من با خانم عطاری به سال‌های بسیار دور بازمی‌گردد؛ زمانی که سیل در خوزستان رخ‌داده بود و بخش‌های زیادی از منطقه را آب فراگرفته بود. در شرایط سیل، زندگی مردم عملاً زیر آب می‌رود و نیمی از درگیران این بحران، زنان هستند. در چنین شرایطی، آن‌ها آن‌قدر تحت‌فشار و عصبی هستند که به‌سادگی اجازه ورود به حریم شخصی و زندگی خود را به ما نمی‌دهند.»

کارگردان فیلم دوئل افزود: «به همین دلیل به دوستانم گفتم که به یک فیلمساز خانم نیاز دارم. فردای آن روز، خانم عطاری به همراه یک فیلم‌بردار خانم به گروه ما ملحق شدند و ایشان نقش مهم و پررنگی در ساخت آن مستند درباره سیل خوزستان داشتند.»

درویش در ادامه با تأکید بر اهمیت استان خوزستان اظهار داشت: «من سال‌های زیادی از عمر خود را در خوزستان سپری کرده‌ام. بسیاری تصور می‌کنند که من آبادانی هستم و من هم با افتخار این موضوع را رد نمی‌کنم. همان‌طور که به ایرانی بودن خود افتخار می‌کنم، به خوزستانی و آبادانی بودن نیز افتخار می‌کنم؛ زیرا بخش بزرگی از عمرم را در خوزستان گذرانده‌ام و همچنان نیز در آنجا حضور دارم.» وی تصریح کرد: «از نظر من، ایران مادر ما و وطن ماست و خوزستان، مادرِ مادرِ ماست. همین‌جایی که اکنون نشسته‌ایم، خوزستان حضور دارد؛ برق ما از خوزستان می‌آید، آب ما نیز همین‌طور. ریشه همه اینها در کارون و کرخه است؛ در خاک خوزستان و آنچه در زیر این خاک نهفته است. در واقع، همه چیز ما به آنجا گره‌خورده است.»

کارگردان فیلم کیمیا در پایان سخنانش، با اشاره به مستند «پهلوانان نمی‌میرند»، از زحمات فراوان شراره عطاری در ساخت این اثر در شرایط دشوار قدردانی کرد و به ایشان تبریک گفت.

شراره عطاری: صلح، امنیت و آرامش برای سرزمینمان

شراره عطاری، کارگردان اثر، در سخنانی تأثیرگذار به وضعیت کنونی کشور اشاره کرد و گفت: «نمی‌توان از کنار واقعیتی که امروز بر زندگی همه ما سایه انداخته است بی‌تفاوت عبور کرد. ما در حالی امشب گرد هم آمده‌ایم که بار دیگر سایه شوم جنگ بر آسمان این سرزمین افتاده و بسیاری از هم‌وطنان ما ساعات و روز‌های دشواری را از سر می‌گذرانند.»

وی افزود: «جنگ هر جا که رخ دهد بیش از هر چیز جان انسان‌ها را نشانه می‌رود و میراث آن چیزی جز اندوه، اضطراب، ویرانی و زخم‌هایی نیست که گاه سال‌ها بر پیکر جامعه و خانواده‌ها و حافظه یک ملت باقی می‌ماند. هیچ هدفی نمی‌تواند ارزش جان یک انسان را کمتر کند و هیچ پیروزی نمی‌تواند جای خالی انسانی را که ازدست‌رفته پر کند.»

عطاری در ادامه اظهار امیدواری کرد: «در این جمع فرهنگی و هنری تنها می‌توانم آرزو کنم که صلح، امنیت و آرامش هر چه زودتر به زندگی مردم این سرزمین بازگردد که هیچ خانواده‌ای داغدار نشود و هیچ کودکی قربانی جنگ نباشد و دست هر متجاوزی از خاک و مردم این وطن کوتاه بماند. در چنین روزهایی حضور شما مخاطبان برای من معنایی فراتر از شرکت در یک مراسم رونمایی دارد. اینکه باوجود نگرانی‌ها، فشارها و شرایط دشوار این روزها کنار ما هستید نشانه‌ای ارزشمند از همبستگی، مسئولیت فرهنگی و ایمان به گفتگو، هنر و انسانیت است.»

این کارگردان ضمن تشکر از تمامی عوامل فیلم، یاد و نام زنده‌یاد آتیلا پسیانی را گرامی داشت و گفت: «اگرچه حضور او در این فیلم کوتاه است؛ اما همراهی، اعتماد و حمایت ارزشمندش در تمام مسیر شکل‌گیری این اثر برای من فراموش‌نشدنی خواهد بود و بی‌تردید بخشی از آنچه امشب خواهید دید وامدار مهربانی، اعتبار و حضور انسانی است که جای خالی‌اش همچنان حس می‌شود. همچنین این فیلم را با احترام و ارادت به محسن قاسمی و خانواده محترم ایشان تقدیم می‌کنم، خانواده‌ای که با صبوری، اعتماد و بزرگواری امکان روایت این داستان را برای من فراهم کرد.»

وی در خصوص مضمون فیلم بیان کرد: ««پهلوانان نمی‌میرند» از دل مواجهه با واقعیتی شکل‌گرفته که شاید بسیاری از ما ترجیح می‌دهیم آن را از خود دور کنیم. حقیقت اما چیز دیگری است؛ آسیب‌های اجتماعی به‌ویژه اعتیاد مرزی نمی‌شناسد، نه افتخار، نه موفقیت، نه شهرت و نه جایگاه اجتماعی هیچ یک مصونیتی قطعی در برابر آن ایجاد نمی‌کنند و گاهی تلخ‌ترین سرنوشت‌ها دقیقاً برای کسانی رقم می‌خورند که جامعه کمترین گمان را به آسیب‌پذیری آنها دارد.»

تلاش‌های تیم سازنده و تأثیرگذاری مستند

• مریم رحیمی (دستیار کارگردان): «کارکردن و فیلم ساختن در ارتباط با مسائل اجتماعی سخت است و وقتی می‌خواهی مستندی در ارتباط با مسائل اجتماعی بسازی، پیچیدگی‌هایش بیشتر می‌شود. وقتی می‌خواهی در یک دوره‌ای مثل دوران عجیب کرونا مستند بسازی قطعاً گره‌های بیشتری را پیشرو خواهی داشت و وقتی قرار است اکران فیلم در دوره جنگ باشد پیچیدگی‌ها و گره‌ها چندبرابر می‌شود. اما از همه سخت‌تر این است که یک بانو باشی و بخواهی به‌عنوان یک بانو در جامعه حرکت کنی، فیلم بسازی و پیشرو باشی به همین جهت تلاش خانم عطاری شایسته تحسین مضاعف است. این مستند بسیار تکان‌دهنده و به نظر من نجات‌بخش است و باید توسط جوانان و نوجوانان حتماً دیده شود.»
• آرش شهیدی (تدوین‌گر): «این کار برای من خیلی بیشتر از یک فیلم بود که باید مونتاژ می‌شد. امیدوارم چنین آثاری واقعاً تأثیر خود را بگذارند و سبب شوند که این تراژدی‌هایی که بیشتر از چشم ما یا پنهان است یا به‌صورت یک تیتر خبری خیلی گذرا از آن مطلع می‌شویم، کمتر رخ دهند.»
• مرتضی ابراهیمی (مدیر تولید): «ما سعی کردیم هیچ‌گونه دخل و تصرفی در وقایعی که اتفاق افتاده نداشته باشیم و هیچ‌چیز را عوض نکردیم و یا جمله‌ای در دهان کاراکتر نگذاشتیم و امیدوارم که در هنر و تجربه این فیلم به‌خوبی دیده شود.»
• سروش مرشدیان (تصویربردار): «حضور در برخی عرصه‌ها برای خانم‌ها کار سختی است و همان‌طور که می‌دانیم ورزش کشتی، در واقع ورزشی کاملاً مردانه است و حضور و ارتباط‌گرفتن با این افراد به نظرم کار بسیار سخت است؛ اما با تلاش‌های ایشان اثر واقعاً فیلم خوب و تأثیرگذاری است.»

اکبر رجبی: خطر بی‌تفاوتی به معضل اعتیاد

اکبر رجبی، مدیرعامل جمعیت طلوع بی‌نشان‌ها، با اشاره به معضل اعتیاد در جامعه گفت: «متأسفانه عموماً خانواده آخرین کسی است که متوجه اعتیاد فرد و آنچه بر او رفته است، می‌شود. اعتیاد وقتی به افراد شاخص و شناخته شده می‌رسد در درمان و رسیدگی می‌تواند نیازمند مسیری متفاوت باشد، زبان مشترکی نیاز است که امیدوارم با همراهی شما ورزشکاران و هنرمندان بدان برسیم.»

رجبی افزود: «آنچه خطرناک‌تر از معضلات و مشکلات اجتماعی همچون اعتیاد است نه خود آن معضل، بلکه بی‌تفاوتی به آن است و من بیش از هر چیز از بی‌تفاوتی جامعه می‌ترسم، اما کسانی که به هنر بها می‌دهند آن هم در این شرایط جامعه مسلماً نسبت به مسائل اجتماعی بی‌تفاوت نیستند و این سبب دلگرمی من است.»