اجرای «تسهیم از مبدا فروش بلیت سینما»؛ انقلابی در شفافیت مالی سینمای ایران

پایان انتظاری چهل‌ساله: شفافیت مالی در سینمای ایران

صنعت سینمای ایران، پس از دهه‌ها چالش و مطالبه، سرانجام شاهد تحولی بنیادین در ساختارهای اقتصادی خود است. طرح «تسهیم از مبدا فروش بلیت سینما» که از تاریخ ۱۸ خرداد ماه ۱۴۰۵ به اجرا درآمده، نقطه‌عطفی تاریخی در مسیر شفافیت مالی و انضباط اقتصادی این حوزه به شمار می‌رود.

چالش‌های دیرینه نظام اکران

سال‌ها بود که تهیه‌کنندگان، سرمایه‌گذاران، پخش‌کنندگان و سینماداران با معضلی اساسی در نظام اکران کشور دست و پنجه نرم می‌کردند. فاصله زمانی طولانی میان فروش واقعی فیلم و دریافت سهم قانونی صاحبان آثار، مشکلات عدیده‌ای از جمله ابهام‌های مالی، نقدینگی پایین و بروز اختلافات صنفی را به همراه داشت. در بسیاری موارد، درآمد حاصل از فروش بلیت ابتدا در اختیار واسطه‌های مالی قرار گرفته و سپس پس از طی فرآیندهای پیچیده، سهم هر ذی‌نفع پرداخت می‌شد که این امر برنامه‌ریزی اقتصادی پروژه‌های سینمایی را دشوار می‌ساخت.

«تسهیم از مبدا»: راهکاری نوین

با اجرای طرح تسهیم از مبدا، درآمد حاصل از فروش هر بلیت از همان لحظه فروش، به صورت سیستمی و بر اساس سهم قانونی هر بخش میان ذی‌نفعان توزیع می‌شود. این رویکرد جدید، سهم تهیه‌کننده، پخش‌کننده، سینمادار و سایر بخش‌های مرتبط را از ابتدا مشخص، شفاف و قابل رصد می‌سازد.

مزایای کلیدی طرح تسهیم از مبدا:

• شفافیت مالی حداکثری: ثبت و توزیع همزمان درآمدها، ابهام در محاسبات مالی را به حداقل رسانده و دسترسی تمامی طرف‌های قرارداد به اطلاعات یکسان و دقیق را فراهم می‌کند.
• افزایش امنیت سرمایه‌گذاری: فرآیند بازگشت سرمایه شفاف‌تر، سریع‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر شده و سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری وارد عرصه تولید می‌شوند.
• بهبود نقدینگی تهیه‌کنندگان: دسترسی سریع‌تر تهیه‌کنندگان به سهم خود از فروش، به استمرار تولید و رونق فعالیت‌های حرفه‌ای در سینما کمک می‌کند.
• کاهش اختلافات صنفی: بسیاری از اختلافات ناشی از نحوه محاسبه و تسویه درآمدهای اکران، با این طرح برطرف خواهد شد.
• افزایش اعتماد میان ارکان صنعت: فرآیند شفاف و قابل نظارت، زمینه را برای همکاری‌های حرفه‌ای گسترده‌تر فراهم می‌آورد.
• حرکت به سوی استانداردهای جهانی: این طرح، گامی مهم در جهت نزدیک شدن سینمای ایران به استانداردهای نوین مدیریت مالی جهانی است.
• تقویت زیرساخت‌های آماری و اقتصادی: اجرای طرح بر بستر سامانه‌های هوشمند فروش، دقت آمارها و ارتقای نظام تصمیم‌گیری در حوزه سینما را افزایش می‌دهد.

نقش مهدی کرم‌پور و گام‌های بعدی

تحقق این مطالبه دیرینه بدون پیگیری مستمر و اراده جدی امکان‌پذیر نبود. مهدی کرم‌پور، دبیر شورای صنفی نمایش، نقش محوری در به سرانجام رساندن این طرح ایفا کرده است. پیگیری‌های مستمر، طرح موضوع در جلسات تخصصی و ایجاد همگرایی میان صنوف مختلف، از جمله اقداماتی بود که زمینه تحقق این خواسته چند ده ساله را فراهم آورد.

این طرح، آغاز دوره‌ای تازه از شفافیت و انضباط مالی در سینمای ایران است که موفقیت آن نیازمند همکاری تمامی ارکان سینما از جمله تهیه‌کنندگان، پخش‌کنندگان، سینماداران، سازمان سینمایی و سامانه‌های فروش خواهد بود.

مطالبه‌ای بزرگ‌تر: شفافیت در تولید و سرمایه‌گذاری

اجرای موفق طرح تسهیم از مبدا می‌تواند سرآغاز مطالبه‌ای بزرگ‌تر در اقتصاد سینمای ایران باشد: شفاف‌سازی هزینه‌های تولید، منابع سرمایه‌گذاری و گردش مالی پروژه‌های سینمایی. همان‌گونه که شفافیت در فروش و توزیع درآمد به افزایش اعتماد و عدالت اقتصادی کمک می‌کند، شفافیت در هزینه‌های تولید نیز می‌تواند زمینه‌ساز اصلاح بسیاری از ناهنجاری‌های اقتصادی در این حوزه باشد.

امید است دولت، سازمان سینمایی و صنوف سینمایی با همکاری یکدیگر، سازوکارهایی برای ثبت و اعلام دقیق هزینه‌های تولید و منابع مالی پروژه‌های سینمایی فراهم آورند. چنین اقدامی علاوه بر افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران و افکار عمومی، به واقعی‌تر شدن هزینه‌های تولید، جلوگیری از تورم کاذب بودجه‌ها، مقابله با هزینه‌سازی‌های غیرضروری و تعدیل دستمزدهای غیرمتعارف در برخی بخش‌های صنعت سینما کمک خواهد کرد.

اگر شفافیت از مبدا فروش پس از چهار دهه به ثمر نشسته است، امید می‌رود که فردای سینمای ایران شاهد شفافیت در مبدا تولید و سرمایه‌گذاری نیز باشد؛ رخدادی که ضمن کاهش هزینه‌های غیرمتعارف و دستمزدهای نجومی، زمینه‌ساز عدالت بیشتر، اعتماد فراگیرتر و شکوفایی اقتصادی پایدار در صنعت سینمای ایران خواهد شد.