خبر کامل
افزایش توجه مراکز علمی به سلامت اداری؛ فساد فقط با برخورد انضباطی مهار نمی‌شود
مدیر مرکز سلامت اداری پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی تاکید کرد که با وجود افزایش پژوهش‌ها در حوزه شفافیت و سلامت اداری، هنوز فاصله قابل توجهی میان نیازهای کشور و مطالعات موجود وجود دارد. وی همچنین هشدار داد که فساد اداری تنها با برخوردهای انضباطی مهار نمی‌شود و نیازمند رویکردی ساختاری و پیشگیرانه است.
اهمیت شفافیت در نظام اداری
حسین منتی، مدیر مرکز سلامت اداری پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی، شفافیت را یکی از بنیادی‌ترین پیش‌نیازهای حکمرانی مطلوب و سلامت سازمانی دانست. او اظهار داشت: «هرچه فرآیندهای اداری، تصمیم‌گیری‌ها، گردش اطلاعات، نحوه تخصیص منابع و سازوکارهای نظارتی روشن‌تر و قابل ردیابی‌تر باشند، زمینه بروز تخلف، تبعیض، رانت و سوءاستفاده از قدرت کاهش می‌یابد. شفافیت فقط یک ارزش اخلاقی یا شعار مدیریتی نیست، بلکه ابزاری عملی برای پیشگیری از فساد و ارتقای کارآمدی دستگاه‌های اجرایی به شمار می‌رود.»
وی افزود که شفافیت به افزایش اعتماد عمومی نیز کمک می‌کند. زمانی که شهروندان از معیارهای تصمیم‌گیری، نحوه هزینه شدن منابع و مسئولیت‌ها آگاه باشند، احساس عدالت و اطمینان بیشتری نسبت به ساختار اداری پیدا می‌کنند که این اعتماد، پشتوانه موفقیت سیاست‌های اصلاحی است.
شفافیت: از شعار تا ساختار
منتی با تأکید بر اینکه شفافیت باید از سطح شعار به سطح ساختار برسد، اظهار کرد: «صرف انتشار برخی اطلاعات کافی نیست، بلکه باید دسترسی به اطلاعات معتبر، به‌موقع، قابل فهم و قابل استفاده برای نهادهای نظارتی، رسانه‌ها، پژوهشگران و عموم مردم فراهم شود. شفافیت واقعی زمانی محقق می‌شود که در کنار انتشار اطلاعات، پاسخگویی، نظارت‌پذیری و ضمانت اجرای تخلفات نیز تقویت شود.»
نقش آثار علمی در پیشگیری از فساد
منتی در پاسخ به پرسشی درباره نقش نگارش آثار مرتبط با مبارزه با مفاسد اداری گفت: «تألیف و انتشار آثار علمی و کاربردی در حوزه مبارزه با مفاسد اداری، نقش مهمی در پیشگیری ایفا می‌کند؛ زیرا پیشگیری مؤثر، پیش از آنکه یک اقدام انتظامی یا قضایی باشد، فرآیندی شناختی، فرهنگی و نهادی است.»
او توضیح داد که کتاب‌ها، پژوهش‌ها و آثار تحلیلی می‌توانند ابعاد مختلف فساد اداری، علل شکل‌گیری آن، گلوگاه‌های آسیب‌پذیر و راهکارهای اصلاحی را برای ذی‌نفعان روشن کنند. این ادبیات علمی، زبان مشترکی برای فهم مسئله و طراحی راه‌حل فراهم می‌آورد و به ارتقای حساسیت عمومی و تخصصی نسبت به فساد کمک می‌کند.
پیوند پژوهش با سیاست‌گذاری و آموزش
این عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی خاطرنشان کرد: «نگارش کتاب و تولید محتوای تخصصی صرفاً فعالیتی نظری نیست، بلکه بخشی از فرآیند مصون‌سازی سازمانی و فرهنگی محسوب می‌شود. اثرگذاری این آثار زمانی بیشتر خواهد شد که از حالت صرفاً دانشگاهی خارج شوند و به آموزش‌های ضمن خدمت، سیاست‌گذاری اداری، تدوین دستورالعمل‌ها و اصلاح فرآیندها پیوند بخورند.»
افزایش توجه مراکز علمی به سلامت اداری
منتی روند توجه به موضوع شفافیت، سلامت اداری و پیشگیری از جرایم اداری در برخی مراکز علمی و دانشگاهی، از جمله جهاد دانشگاهی، را رو به افزایش دانست. وی اظهار کرد: «این موضوع از حیث تولید مقاله، پایان‌نامه و برگزاری جشنواره‌ها، دوره‌ها و نشست‌های تخصصی، نسبت به گذشته جایگاه بهتری پیدا کرده است.»
او افزود که این روند نشان‌دهنده آن است که مسئله فساد اداری دیگر صرفاً موضوعی اجرایی یا نظارتی تلقی نمی‌شود، بلکه به‌عنوان مسئله‌ای میان‌رشته‌ای در حوزه‌های حقوق، مدیریت، اقتصاد، جامعه‌شناسی و علوم سیاسی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
فاصله میان نیازها و پژوهش‌ها
منتی با تأکید بر ضرورت توسعه پژوهش‌های کاربردی در این حوزه افزود: «هنوز فاصله قابل توجهی میان نیازهای واقعی کشور و سطح پژوهش‌های موجود وجود دارد. بخش مهمی از مطالعات انجام‌شده یا جنبه توصیفی دارند، یا به دلیل محدودیت دسترسی به داده‌ها و اطلاعات واقعی، کمتر به ارائه مدل‌های اجرایی و بومی منجر شده‌اند.»
وی خاطرنشان کرد که همچنان به پژوهش‌های مسئله‌محور، داده‌محور و ناظر بر تجربه‌های عملی دستگاه‌های اجرایی نیاز است تا فرآیندهای پرریسک و مداخلات اثربخش شناسایی شوند.
لزوم تقویت پیوند دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی
این عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی اضافه کرد: «همکاری میان دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی هنوز به سطح مطلوب نرسیده است. اگر این پیوند تقویت شود، مراکز آموزشی و پژوهشی می‌توانند به بازوی فکری نظام اداری در شناسایی گلوگاه‌های فساد و طراحی راهکارهای پیشگیرانه تبدیل شوند.»
راهکارهای مقابله با فساد اداری
منتی در تشریح راهکارهای مقابله با مفاسد اداری در کشور بیان کرد: «برای مقابله مؤثر با مفاسد اداری، باید از رویکرد صرفاً واکنشی و پرونده‌محور عبور کرده و به سمت رویکردی پیشگیرانه، ساختاری و مستمر حرکت کنیم.»
- اصلاح فرآیندهای اداری: بازمهندسی فرآیندهایی که دارای ابهام، تمرکز بی‌ضابطه اختیار، تعدد مجوزها و پیچیدگی غیرضروری هستند.
- تقویت شفافیت و پاسخگویی: انتشار اطلاعات مربوط به فرآیندها، قراردادها، مجوزها، معیارهای تصمیم‌گیری و عملکرد دستگاه‌ها.
- حمایت از گزارشگران فساد: ایجاد کانال‌های امن برای اعلام تخلفات و حمایت واقعی از افرادی که فساد را گزارش می‌کنند.
- شایسته‌سالاری: شایسته‌سالاری در انتصاب‌ها و ارزیابی مستمر مدیران، زیرا سلامت اداری از سطح مدیریت آغاز می‌شود.
پیامدهای فساد اداری
مدیر مرکز سلامت اداری پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی با اشاره به پیامدهای فساد اداری گفت: «فساد اداری پیش از هر چیز، کارآمدی سازمان را تضعیف می‌کند. هنگامی که تصمیم‌ها نه بر اساس قانون، شایستگی و منافع عمومی، بلکه تحت تأثیر روابط ناسالم، منافع شخصی یا تبعیض اتخاذ شوند، کیفیت خدمات کاهش می‌یابد، فرآیندها طولانی و پرهزینه می‌شوند و بهره‌وری سازمان افت می‌کند.»
وی ادامه داد: «در سطح کلان‌تر، فساد اداری موجب کاهش اعتماد عمومی به نهادها و تضعیف مشروعیت عملکردی دستگاه‌ها می‌شود. فساد اداری فقط یک تخلف فردی نیست، بلکه پدیده‌ای است که می‌تواند کل ساختار خدمت‌رسانی را با اختلال مواجه کند.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۲۲:۱۵ - ۱۴۰۵/۰۳/۱۹