اتحادیه اروپا به متا دستور داد: واتس‌اپ را برای رقبا باز کنید

اتحادیه اروپا در اقدامی قاطعانه برای حمایت از رقابت در بازار رو به رشد هوش مصنوعی، به شرکت متا دستور داده است که ظرف پنج روز کاری، دسترسی رایگان به پلتفرم واتس‌اپ خود را برای چت‌بات‌های هوش مصنوعی رقیب فراهم کند. این دستور، که روز سه‌شنبه ۹ ژوئن صادر شده، در پی تحقیقات ضد انحصار اتحادیه اروپا علیه سیاست‌های متا در مسدود کردن دسترسی ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی غیر از «متا ای‌آی» صورت گرفته است.

جزئیات دستور و واکنش متا

کمیسیون اروپا، نهاد ناظر دیجیتال اتحادیه اروپا، اعلام کرده است که متا باید تا زمان پایان تحقیقات بروکسل، دسترسی رقبا را حفظ کند. این تصمیم با واکنش اعتراضی متا روبرو شده است. سخنگوی متا این اقدام را «زیاده‌خواهی نظارتی» خوانده و اظهار داشته که این دستور به شرکت‌هایی مانند اوپن‌ای‌آی و برخی از بزرگترین شرکت‌های جهان اجازه دسترسی رایگان به پلتفرم‌هایش را می‌دهد.

ترزا ریبرا، رئیس بخش ضد انحصار اتحادیه اروپا، در بیانیه‌ای گفت: «امروز، ما از متا می‌خواهیم که دسترسی به واتس‌اپ را برای دستیاران هوش مصنوعی رقیب برقرار کند و همزمان بررسی می‌کنیم که آیا این محدودیت‌ها ممکن است قوانین رقابت اتحادیه اروپا را نقض کند یا خیر.»

کمیسیون اروپا تاکید کرده است که این اقدام برای جلوگیری از آسیب جدی و جبران‌ناپذیر به رقابت در این بازار توسط رفتار متا، که در نگاه اول قوانین رقابت اتحادیه اروپا را نقض می‌کند، ضروری است.

سابقه و پیامدهای عدم رعایت

اتحادیه اروپا پیش از این در ماه فوریه به متا هشدار داده بود که در صورت عدم باز کردن واتس‌اپ برای دستیاران هوش مصنوعی رقیب، با اقدامات موقت مواجه خواهد شد. متا در پاسخ، هزینه‌ای برای دسترسی تعیین کرد، اما اتحادیه اروپا در آوریل این راه‌کار را به دلیل عدم رضایت‌بخش بودن آن رد کرد.

هدف اصلی اتحادیه اروپا این است که متا، دسترسی دستیاران هوش مصنوعی شخص ثالث به واتس‌اپ را تحت همان شرایطی که قبل از تغییر سیاست اکتبر ۲۰۲۵ خود، یعنی زمانی که عملا آنها را ممنوع کرده بود، برقرار کند.

• جریمه احتمالی: اگر متا عمدا یا سهوا تصمیم مربوط به اقدامات موقت را نقض کند، اتحادیه اروپا قدرت دارد جریمه‌ای تا سقف ۱۰ درصد از کل گردش مالی شرکت در سال کاری قبل از تخلف اعمال کند.
• انتخاب شهروندان: ریبرا در یک کنفرانس مطبوعاتی در بروکسل اظهار داشت: «ما نمی‌توانیم اجازه دهیم شرکت‌های بزرگ دیجیتال از تسلط گذشته خود برای دیکته کردن اینکه چه کسی در اروپا می‌تواند رقابت کند و چه کسی می‌تواند در هوش مصنوعی نوآوری کند، استفاده کنند.» وی افزود که این دستور تضمین می‌کند که شهروندان اتحادیه اروپا انتخاب کنند که از کدام چت‌بات‌های هوش مصنوعی در واتس‌اپ استفاده کنند.

تحقیقات سنتی ضد انحصار می‌تواند سال‌ها به طول انجامد، اما مقامات اروپایی معتقدند که تصمیمات فوری برای جلوگیری از آسیب‌های وارده در بازارهای نوظهور ضروری است. هیچ مهلت قانونی برای پایان تحقیقات اتحادیه اروپا وجود ندارد.