صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی: راهی برای جذب دلارهای خانگی به اقتصاد؟

جزئیات و ویژگی‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی

هیأت عامل بانک مرکزی در تاریخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ شیوه‌نامه فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی را به تصویب رساند. این سیاست جدید به اشخاص حقیقی و حقوقی اجازه می‌دهد تا با ارز اسکناس یا حواله ارزی در این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری کنند. نکته قابل توجه و مهم، تعهد بانک مرکزی به بازپرداخت اصل سرمایه و سود به صورت ارزی است.

تأکید بانک مرکزی بر تسویه ارزی را می‌توان یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این ابزار جدید دانست. در واقع، سیاست‌گذار تلاش کرده از همان ابتدا تکلیف سرمایه‌گذاران را درباره نحوه بازگشت منابع روشن کند، موضوعی که همواره یکی از دغدغه‌های دارندگان ارز در زمان ورود به ابزارهای رسمی سرمایه‌گذاری بود.

بر اساس تأکید بانک مرکزی، هرگونه تسویه ریالی در این صندوق‌ها ممنوع است. این رویکرد بخشی از مجموعه ابزارهای جدید سیاست‌گذار پولی و مالی در ماه‌های اخیر است که با هدف مشترک تقویت مسیرهای رسمی تأمین مالی، کاهش اصطکاک در جریان‌های ارزی و هدایت منابع به سمت فعالیت‌های مولد طراحی شده‌اند.

هدف‌گذاری و محدودیت‌های سرمایه‌گذاری

منابع جمع‌آوری شده توسط صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی قرار نیست در هر نوع دارایی سرمایه‌گذاری شود. طبق مقررات، سرمایه‌گذاری تنها در موارد زیر مجاز است:

• سپرده‌های ارزی
• اوراق ارزی
• گواهی‌های سپرده ویژه سرمایه‌گذاری ارزی دارای مجوز بانک مرکزی

این محدودیت‌ها برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری اعمال شده‌اند. سود این صندوق‌ها نیز برخلاف بازار آزاد، ثابت و مشخص خواهد بود. بانک مرکزی تصریح کرده است که منابع جمع‌آوری‌شده به سمت طرح‌های صادرات‌محور و ارزآور هدایت می‌شود. بر همین اساس، اوراق ارزی منتشرشده برای پروژه‌های بزرگ صنعتی می‌تواند یکی از اصلی‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها باشد.

از نگاه سیاست‌گذار، این صندوق‌ها می‌توانند نقش واسطه‌ای میان منابع ارزی خرد و نیازهای تأمین مالی بخش تولید ایفا کنند. این بدان معناست که منابعی که ممکن است به شکل اسکناس نزد اشخاص نگهداری شود، امکان ورود به پروژه‌های اقتصادی را پیدا می‌کند.

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده

هرچند بانک مرکزی با ممنوعیت تسویه ریالی و محدود کردن محل سرمایه‌گذاری صندوق‌ها تلاش کرده اطمینان خاطر بیشتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند، اما جذابیت بازدهی این صندوق‌ها نیز در تصمیم سرمایه‌گذاران تأثیرگذار خواهد بود.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی در شرایطی در آستانه آغاز فعالیت قرار گرفته‌اند که سیاست‌گذار در ماه‌های اخیر ابزارهای مختلفی را برای تسهیل تأمین مالی و حمایت از فعالیت‌های تولیدی و صادراتی طراحی کرده است. اکنون باید دید این ابزار جدید تا چه اندازه می‌تواند منابع ارزی را به سمت بازار رسمی هدایت کرده و تا چه میزان در تأمین مالی پروژه‌های ارزآور کشور نقش ایفا کند.