ممانعت آمریکا از ورود داور سومالیایی جام جهانی ۲۰۲۶: خشم و سرخوردگی جهانی

بازگشت قهرمان به خانه

عمر آرتان، در بازگشت به موگادیشو، پایتخت سومالی، با استقبالی قهرمانانه مواجه شد. مقامات ارشد دولتی و هواداران پرشور در فرودگاه بین‌المللی عدن عبده عثمان به پیشواز او آمدند. آرتان در جمع استقبال‌کنندگان، ضمن تشکر از حمایت مردم و دولت سومالی، با لحنی قاطع گفت: «سومالی متعلق به همه ماست. چه در روزهای خوب و چه در روزهای سخت، می‌خواهم به جوانانمان بگویم که امید خود را به کشورمان از دست ندهند.»

تلاش‌های دیپلماتیک بی‌نتیجه

وزارت جوانان و ورزش سومالی با ابراز تاسف عمیق از این تصمیم، اعلام کرد که دولت تلاش‌های دیپلماتیک گسترده‌ای با مقامات آمریکایی انجام داده، اما این مذاکرات بی‌نتیجه مانده است. فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) نیز این موضوع را در حوزه قضایی مقامات مهاجرتی آمریکا دانست و از کنترل خود خارج اعلام کرد. با این حال، مقامات سومالیایی معتقدند که فیفا در نهایت مسئولیت این وضعیت را بر عهده دارد.

دلایل نامشخص و ابهامات امنیتی

دلیل اصلی ممانعت از ورود آرتان به آمریکا هنوز به طور کامل روشن نیست. مقامات آمریکایی به «نگرانی‌های امنیتی نامشخص» اشاره کرده‌اند. یک مقام آمریکایی بعداً اظهار داشت که یک تبعه سومالی به دلیل ارتباط ادعایی با افراد مظنون به دخالت در سازمان‌های «تروریستی» از ورود منع شده است. این در حالی است که کریس کار، وکیل مهاجرت ورزشی، این تصمیم را با توجه به سابقه عمومی و بررسی‌های گسترده برای صدور ویزا، غیرعادی توصیف کرد.

ابوکار آرمان، دیپلمات سابق سومالی در ایالات متحده، تاکید کرد که آرتان هیچ تهدید امنیتی یا سابقه کیفری ندارد و این اقدام را «نمایشی دیگر از سیاست‌های انتقام‌جویانه و وسواس‌گونه ترامپ» دانست.

نمادی از الهام و امید

عمر آرتان که در موگادیشو متولد شده است، مدت‌هاست که منبع غرور هواداران فوتبال سومالیایی بوده است. او پس از سال‌ها غیبت تیم‌های ملی و چهره‌های ورزشی سومالی از رقابت‌های بزرگ بین‌المللی، به نمادی از امید و الهام تبدیل شده بود. آرتان در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۱۸، آرزوی خود را برای قضاوت در بالاترین سطح و نمایش سومالی در صحنه جهانی ابراز کرده بود.

محمد سالاد، روزنامه‌نگار ورزشی سومالیایی، این اتفاق را ضربه‌ای بزرگ برای کشورش دانست و گفت: «هنگامی که عمر انتخاب شد، سومالیایی‌ها طوری جشن گرفتند که انگار تیم ملی به جام جهانی صعود کرده است. برای اولین بار، ما یکی از خودمان را داشتیم که در بزرگترین صحنه فوتبال جهان نماینده ما بود.»

رئیس جمهور سومالی، حسن شیخ محمود، نیز با تمجید از آرتان، او را «نمادی از الهام برای نسل جدید سومالیایی‌ها» خواند.

واکنش‌های گسترده

این تصمیم با موجی از حمایت‌ها در سومالی و خارج از آن مواجه شد. شخصیت‌های برجسته اپوزیسیون سومالی، از جمله رئیس جمهور سابق فارماجو و نخست وزیر سابق حسن علی خیری، از آرتان حمایت کردند. ایان رایت، مهاجم سابق آرسنال و تیم ملی انگلیس، و جرمی کوربین، رهبر سابق حزب کارگر بریتانیا، این تصمیم را «رسوایی مطلق» خواندند.

هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه سابق آمریکا، نیز این اقدام را «غیرسازنده و بسیار عقب‌مانده» توصیف کرد. تدروس آدهانوم گبریسوس، رئیس سازمان جهانی بهداشت، در پستی در شبکه اجتماعی X نوشت: «عمر آرتان به اوج حرفه خود رسیده است، به عنوان اولین داور سومالیایی که به آنجا می‌رسد و به عنوان بهترین داور آفریقا. این نقطه عطف فارغ از هر اتفاقی باقی خواهد ماند.»