رشد ۲۲ درصدی تجارت ایران با اوراسیا در سایه افت تجارت خارجی

تجربه‌ای موفق در تجارت آزاد منطقه‌ای

محمدعلی دهقان‌دهنوی، رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، در نشست نخستین سالگرد اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، این توافق را یک تجربه موفق از تجارت آزاد در سطح منطقه‌ای توصیف کرد. وی اظهار داشت که این روند، با وجود تلاش‌های بی‌نتیجه ایران برای عضویت در سازمان جهانی تجارت، تجربه‌ای مشابه در مقیاس منطقه‌ای را فراهم آورده است.

«این موافقت‌نامه بسیاری از ابعاد تجارت میان ایران و کشور‌های عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا را شفاف کرده و در بخش تعرفه‌ای نیز دستاوردی مهم به همراه داشته است؛ به‌طوری که تعرفه ۸۷ درصد کالا‌ها به صفر رسیده و بخش عمده‌ای از موانع تعرفه‌ای میان طرفین حذف شده است.»

نقش نهادها در عملیاتی شدن توافق

دهقان‌دهنوی با اشاره به آغاز اجرای این توافق از ۲۵ اردیبهشت سال گذشته، نقش‌آفرینی مؤثر دستگاه‌های مختلف کشور در عملیاتی شدن آن را ستود. وی تأکید کرد که موفقیت این موافقت‌نامه، هرچند سازمان توسعه تجارت در خط مقدم قرار داشت، نتیجه همکاری مجموعه‌ای از نهادهای اجرایی کشور بوده است.

• گمرک جمهوری اسلامی ایران: اتصال گمرکات ایران و کشورهای عضو اوراسیا از دستاوردهای مهم این همکاری است.
• سازمان‌های دامپزشکی، حفظ نباتات، ملی استاندارد و غذا و دارو: همکاری در تسهیل تجارت و نزدیک‌تر شدن استانداردها.
• وزارت امور خارجه و سفارتخانه‌ها: نقش مؤثر در شکل‌گیری و اجرای موافقت‌نامه، به ویژه سفارت ایران در روسیه.
• بخش خصوصی و اتاق بازرگانی ایران: مشارکت فعال در روند مذاکرات، برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی.

نتایج اقتصادی و چالش‌های پیش‌رو

آمارها نشان می‌دهد که تجارت ایران با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در یک سال گذشته ۲۲ درصد رشد داشته است. این دستاورد در شرایطی که تجارت خارجی کشور در مجموع با رشد منفی مواجه بوده، از اهمیت بالایی برخوردار است.

رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران مهم‌ترین مانع پیش روی توسعه روابط تجاری را محدودیت‌های غیرتعرفه‌ای دانست و از کشورهای عضو اوراسیا خواست تا برای رفع این موانع همکاری کنند. وی تأکید کرد که حذف این محدودیت‌ها می‌تواند زمینه‌ساز رشدهای به‌مراتب بالاتر در تجارت دوجانبه و چندجانبه باشد.

الزامات توسعه تجارت

• توسعه زیرساخت‌های لجستیکی و کریدورهای حمل‌ونقل.
• تسهیل صدور مجوزها.
• ارتقای استانداردها.
• گسترش ارتباطات الکترونیکی.
• افزایش تعامل میان تجار و حضور در نمایشگاه‌ها.
• اعزام هیئت‌های تجاری و گسترش ارتباطات میان فعالان اقتصادی.

فراتر از تجارت کالا

دهقان‌دهنوی در پایان تأکید کرد که همکاری ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا نباید صرفاً به تجارت کالا محدود بماند. بلکه باید به سمت سرمایه‌گذاری‌های مشترک، تبادل دانش و فناوری و ایجاد بسترهای گسترده‌تر همکاری اقتصادی حرکت کند. وی افزود که اقتصاد ایران و کشورهای عضو این اتحادیه در بسیاری از حوزه‌ها مکمل یکدیگر هستند و ظرفیت بالایی برای تعریف پروژه‌های مشترک دارند.