چهاردهمین کنگره علوم باغبانی ایران در سنندج با تأکید بر کشاورزی هوشمند به پایان رسید

محورهای اصلی و دستاوردهای کنگره

در طول این سه روز، ده‌ها مقاله علمی، سخنرانی تخصصی، نشست‌های علمی و کارگاه‌های آموزشی در حوزه‌های متنوعی از جمله علوم باغبانی، کشاورزی هوشمند، مدیریت منابع، فناوری‌های نوین و توسعه پایدار ارائه شد که بازتاب‌دهنده آخرین پیشرفت‌ها و چالش‌های این صنعت حیاتی بود.

چالش‌های پژوهشی و راهبردهای آینده

اولویت‌های پژوهشی باغبانی باید بازتعریف شود

محی‌الدین پیرخضری، رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور، در آیین اختتامیه کنگره بر ضرورت بازنگری در اولویت‌های پژوهشی باغبانی متناسب با چالش‌های موجود در کشور تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه «سرمایه‌گذاری در باغبانی، سرمایه‌گذاری در آینده کشور است»، کمبود آب را مهم‌ترین چالش حال و آینده کشور و استراتژیک‌ترین عامل محدودکننده پیشرفت اقتصاد و تولیدات کشاورزی دانست.

پیرخضری افزود: «طی دهه‌های گذشته رشد کمی و کیفی محصولات کشاورزی افزایش داشته اما به بهای گزاف در محیط زیست که این مهم، بسیار باید مورد توجه قرار گیرد.» او همچنین بر نقش کلیدی باغبانی دیم در امنیت غذایی، اشتغال روستایی و توسعه پایدار در شرایط کمبود منابع آبی تأکید کرد و خواستار ایجاد الگوهای اقتصادی پایدار در تولید محصولات باغبانی شد.

لزوم توسعه کشاورزی هوشمند و همکاری‌های بین‌المللی

محمدعلی نجاتیان، نایب‌رئیس انجمن علوم باغبانی ایران، این کنگره را بستری ارزشمند برای تبادل دانش و تقویت تعامل میان دانشگاه، دولت، بخش خصوصی و بهره‌برداران دانست. وی افزود: «توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، کشاورزی هوشمند، زیست‌فناوری، هوش مصنوعی، کشاورزی دقیق، فناوری‌های پس از برداشت و مدیریت زنجیره ارزش از محورهای مهم مورد تأکید کنگره بود.»

نجاتیان همچنین به نقش راهبردی باغبانی در امنیت غذایی، سلامت جامعه و اشتغال اشاره کرد و خواستار تدوین سیاست‌های ملی برای ارتقای بهره‌وری، کاهش ضایعات و افزایش تاب‌آوری در برابر بحران‌های اقلیمی و اقتصادی شد. وی بر تولید محصولات سالم و پرهیز از مواد شیمیایی غیرمجاز نیز تأکید کرد.

حضور رئیس انجمن بین‌المللی علوم باغبانی (ISHS) از نقاط برجسته این رویداد بود و شرکت‌کنندگان بر گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی با سازمان‌های بین‌المللی مانند فائو تأکید کردند. برگزاری هشت نشست تخصصی مشترک با فعالان بخش خصوصی نیز از نوآوری‌های این دوره بود که نشان داد توسعه پایدار بخش باغبانی بدون مشارکت فعال بخش خصوصی و اصلاح نظام بازاررسانی امکان‌پذیر نیست.

چالش‌های محیط‌زیستی و راهکارهای سازگار

با توجه به تشدید تنش‌های محیطی، کمبود منابع آب و افزایش دما، شرکت‌کنندگان خواستار توسعه پژوهش‌ها و فناوری‌های سازگار با تغییر اقلیم، اصلاح الگوی کشت، توسعه گلخانه‌های هوشمند، بهینه‌سازی مصرف آب و انرژی و حفاظت از منابع طبیعی شدند.

بیانیه کنگره همچنین بر ظرفیت بالای محصولات باغبانی ایران از جمله پسته، انار، انجیر، بادام، گردو، زعفران، گیاهان دارویی و گیاهان زینتی تأکید کرد و ضرورت توسعه زنجیره ارزش، فرآوری، استانداردسازی و گسترش بازارهای جهانی این محصولات را مورد توجه قرار داد. حمایت از دانشجویان، پژوهشگران جوان و نخبگان علمی و توسعه آموزش‌های تخصصی نیز از دیگر مطالبات مطرح شده در این کنگره بود.

در پایان، شرکت‌کنندگان بر حفظ هویت و استقلال رشته علوم باغبانی به‌عنوان یکی از ارکان تأمین امنیت غذایی کشور و توسعه دیپلماسی علمی و تعاملات نهادی در سطح ملی و بین‌المللی تأکید کردند.