چالش‌های تجارت ایران: از سیاست‌های ارزی تا موانع داخلی و نقش مناطق آزاد

سیاست‌های ارزی و اسارت تجارت

امیر روشن‌بخش قنبری در مراسم تجلیل از صادرکنندگان نمونه خراسان رضوی، سیاست‌های ارزی کشور را یکی از مهم‌ترین موانع تجارت دانست. وی اظهار داشت که پیمان‌سپاری ارزی و نگاه بانک مرکزی به ارز به عنوان ابزاری برای کنترل تورم، صادرات، واردات و تولید را تحت تاثیر تصمیماتی قرار داده که ارتباط مستقیمی با واقعیت‌های تجارت ندارند. این امر باعث شده صادرکنندگان با وجود مشکلات بازارهای هدف، تنها رها شوند و قوانین محدودکننده، فرآیندهای تجاری را کند کرده و توان رقابتی را کاهش دهند.

چالش‌های لجستیک و حمل‌ونقل

قنبری به مشکلات گسترده در حوزه لجستیک و حمل‌ونقل کشور اشاره کرد و لزوم تنوع‌بخشی به مسیرهای لجستیکی را یادآور شد. وی تاکید کرد که با وجود تمرکز بیش از ۸۰ درصد ظرفیت حمل‌ونقل کشور بر محور خلیج فارس و دریای عمان، ایران از ظرفیت‌های گسترده مرزی و کریدورهای زمینی بهره‌مند است که تاکنون به درستی مورد توجه قرار نگرفته‌اند.

«امروز در برخی مرزهای کشور از جمله مرز بازرگان شاهد صف‌های طولانی کامیون‌ها هستیم که هزینه حمل‌ونقل را افزایش داده و بخشی از مزیت رقابتی صادرات ایران را در بازارهای بین‌المللی از بین می‌برد.»

راهکارهای برون‌رفت: واگذاری اختیارات و کاهش مداخلات دولت

معاون سازمان توسعه تجارت ایران بر ضرورت کاهش مداخلات غیرضروری دولت در تجارت و واگذاری اختیارات بیشتر به بخش خصوصی و مدیریت‌های محلی تاکید کرد. وی افزود که نظام مسائل اقتصادی استان‌ها با یکدیگر متفاوت است و توسعه اختیارات استانی می‌تواند به حل سریع‌تر و دقیق‌تر مسائل تجاری کمک کند.

• تفویض اختیارات: تجربه تفویض برخی اختیارات به استان‌ها، نشان‌دهنده کارآمدی این رویکرد است.
• محدودیت‌های داخلی: بخش عمده مشکلات تجار ناشی از محدودیت‌های داخلی است، به خصوص در استان‌هایی مانند خراسان رضوی که کریدور ارتباطی مهمی با افغانستان محسوب می‌شود.

نقش مناطق آزاد و منطقه دوغارون

قنبری به نقش مهم منطقه آزاد دوغارون در توسعه تجارت اشاره کرد و گفت که پس از ایجاد این منطقه، حجم مبادلات تجاری رشد قابل توجهی داشته است. مناطق آزاد می‌توانند بسیاری از محدودیت‌های سرزمین اصلی را کاهش دهند و به توسعه صادرات و ترانزیت کمک کنند. با این حال، برخی دستگاه‌های اجرایی هنوز رویکردی متناسب با قوانین و الزامات مناطق آزاد ندارند.

وی همچنین اظهار داشت که با وجود اقدامات افغانستان برای تسهیل حمل‌ونقل و تجارت، اختلاف‌نظرها و موانع داخلی در ایران مانع فعال‌سازی کامل ظرفیت‌های منطقه آزاد دوغارون شده است. قنبری با انتقاد از نگاه بخشی برخی دستگاه‌ها، تاکید کرد که منافع سازمانی نباید بر منافع ملی و توسعه اقتصادی کشور ترجیح داده شود و همه دستگاه‌ها باید در خدمت رونق تولید، توسعه تجارت و افزایش اشتغال باشند.

حمایت از صادرکنندگان و چشم‌انداز آینده

معاون سازمان توسعه تجارت ایران با قدردانی از فعالان اقتصادی و صادرکنندگان، اعلام کرد که این سازمان در کنار بخش خصوصی قرار دارد و تلاش می‌کند با استفاده از تمامی ظرفیت‌های موجود، مشکلات آنها را کاهش دهد. وی ابراز امیدواری کرد که با بهره‌گیری از تجربیات سال‌های اخیر و اصلاح ساختار حکمرانی تجاری، زمینه برای توسعه پایدار صادرات و حضور پررنگ‌تر ایران در بازارهای جهانی فراهم شود.