راهکارهای نوین تهاتر نهاده‌های دامی برای پایداری امنیت غذایی کشور

چالش‌ها و ضرورت تغییر استراتژی

کارشناسان اقتصاد کشاورزی بر این باورند که با وجود آرامش نسبی فعلی در بازار نهاده‌های دامی، تداوم این وضعیت به حل معضل مطالبات ارزی بخش خصوصی وابسته است. تکیه صرف بر تخصیص ارز در شرایط محدودیت‌های مالی، ریسک وقفه در زنجیره تأمین را افزایش می‌دهد. از این رو، ایجاد مکانیسم‌هایی برای تسویه بدهی‌ها بدون فشار مستقیم بر خزانه ارزی کشور، یک ضرورت استراتژیک تلقی می‌شود.

سه راهکار کلیدی تهاتر

محمدرضا کلامی، دبیر اتحادیه نهاده‌های دام و طیور، با تأکید بر تعامل دولت و بخش خصوصی، سه مدل تهاتر را برای تضمین تأمین کالاهای اساسی پیشنهاد کرده است:

• تهاتر مطالبات ارزی با نفت خام: مطالبات ارزی واردکنندگان نهاده‌ها از طریق صادرات نفت یا محصولات پتروشیمی تسویه شود تا فشار بر ذخایر ارزی بانک مرکزی کاهش یابد.
• جایگزینی بدهی‌های ارزی با مطالبات ریالی دولت: تبدیل بدهی‌های ارزی دولت به مطالبات ریالی (و بالعکس) می‌تواند تراز مالی فعالان اقتصادی را اصلاح کرده و نقدینگی لازم برای واردات را فراهم آورد.
• بهره‌گیری از تسهیلات بانکی در قالب تهاتر: استفاده از ظرفیت‌های اعتباری بانک‌ها برای تسویه مطالبات، به گونه‌ای که مدیریت مالی از طریق سازوکارهای بانکی انجام شود.

ابزارهای حمایتی مکمل

علاوه بر راهکارهای تهاتری، کارشناسان استفاده از ابزارهای مالی مدرن‌تری را نیز توصیه می‌کنند. پیشنهاد صدور «اوراق قابل معامله کوتاه‌مدت» برای جذب سرمایه و تسویه بدهی‌ها مطرح شده است. همچنین، پرداخت بخشی از مطالبات به صورت نقدی برای حفظ بقای شرکت‌های تأمین‌کننده و جلوگیری از خروج آنها از چرخه بازار، حیاتی است.

اجرای این راهکارهای ترکیبی (تهاتر، اوراق قرضه و تسهیلات) نه تنها به پایداری بازار کمک می‌کند، بلکه فرصت بهره‌برداری از قیمت‌های مناسب نهاده‌ها در بازارهای جهانی را برای ایران فراهم می‌آورد. در نهایت، مسئولیت‌پذیری فعالان اقتصادی و حمایت عملیاتی دولت از این طرح‌ها، تعیین‌کننده تداوم امنیت تأمین در بخش دام و طیور کشور خواهد بود.