۱۰ درصد از مساحت خراسان شمالی را کانون‌های گرد و غبار تشکیل می‌دهد

معاون پایش اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی با هشدار نسبت به وضعیت محیط زیست استان، اعلام کرد که ۱۰ درصد از مساحت این استان را کانون‌های گرد و غبار تشکیل می‌دهند. این وضعیت نگران‌کننده، پیامدهای جدی برای سلامت انسان‌ها و گونه‌های زیستی منطقه به همراه دارد.

افزایش روزهای ناسالم و عوامل تشدیدکننده

حسین هراتی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به تغییر اقلیم و تأثیرات آن بر محیط زیست خراسان شمالی، اظهار داشت که این استان در سال‌های اخیر به طور میانگین بین ۴۰ تا ۵۰ روز هوای ناسالم و گاهی بسیار ناسالم را تجربه می‌کند. این در حالی است که پیش‌تر خراسان شمالی به عنوان منطقه‌ای سرسبز با آب و هوای مطلوب شناخته می‌شد.

وی افزود: علاوه بر تغییرات اقلیمی، برداشت بی‌رویه از منابع طبیعی، شامل مراتع، آب‌های سطحی و به ویژه زیرزمینی، و بهره‌کشی بیش از حد از محیط زیست، زنگ خطر جدی را برای جوامع انسانی، گونه‌های جانوری و گیاهی به صدا درآورده است.

فرسایش خاک و کانون‌های گرد و غبار

هراتی تصریح کرد که شخم و شیار اراضی، استفاده بی‌رویه از مراتع و برداشت بیش از حد منابع آب در خراسان شمالی، این استان را در شاخص فرسایش خاک در کشور به رده‌های بالا رسانده است.

بر اساس مطالعات سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۱۳۹۸، حدود ۱۰ درصد از مساحت استان را کانون‌های گرد و غبار تشکیل می‌دهند. این کانون‌ها که عمدتاً در مناطق جنوبی استان متمرکز هستند، منبع اصلی تولید گرد و غبار داخلی استان محسوب می‌شوند و در صورت عدم مدیریت صحیح، سطح آن‌ها افزایش خواهد یافت.

مدیریت چرا و خروج دام از مراتع

معاون پایش اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی به این نکته اشاره کرد که حدود ۷۵ هزار هکتار از کانون‌های گرد و غبار استان در مناطق تحت مدیریت محیط زیست واقع شده‌اند. با توجه به کاهش شدید بارندگی و شکنندگی مراتع، مدیریت چرای دام در این مناطق از اهمیت بالایی برخوردار است، به طوری که ظرفیت چرایی مراتع به نصف کاهش یافته است.

وی خاطرنشان کرد: در ۹ سال اخیر، حدود ۴۰۰۰ واحد دامی از دامداران خریداری و از مراتع خارج شده‌اند. با این حال، حدود ۱۰ هزار واحد دامی همچنان از مراتع منطقه میاندشت استفاده می‌کنند که مدیریت چرا و خروج آن‌ها ضروری است. خروج دام‌ها از مراتع، فرصت رشد مجدد گونه‌های گیاهی را فراهم کرده و به کاهش تولید گرد و غبار کمک می‌کند.

ضرورت تجدید ممیزی مراتع

هراتی در پایان بر لزوم تجدید ممیزی مراتع استان تأکید کرد. وی گفت که از آخرین ممیزی بیشتر مراتع استان حدود ۲۰ سال می‌گذرد و با توجه به گذشت دو دهه و کاهش شدید پوشش گیاهی، تجدید ممیزی این مراتع بسیار ضروری است.