ایران؛ دولت-تمدن جدید در افول نظم تک‌قطبی آمریکا

کنستانتین فون هافمایستر، نویسنده و رئیس رسانه Multipolar Press، در گفت‌وگو با خبرنگار بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، به بررسی چشم‌انداز ایران در جهان چندقطبی پس از جنگ و پایان نظم تک‌قطبی آمریکا پرداخت.

وضعیت کنونی ایران و آمریکا: نبود آتش‌بس واقعی

هافمایستر با اشاره به روابط ایران و آمریکا اظهار داشت که هیچ آتش‌بس واقعی در جریان نیست. او محاصره ایران توسط آمریکا را که از نظر بین‌المللی یک اقدام جنگی محسوب می‌شود و همچنین حملات مداوم اسرائیل به لبنان را که ظاهراً نقض توافق آتش‌بس است، از بین برنده صلح دانست.

«به عقیده من هیچ آتش‌بس واقعی‌ای اکنون وجود ندارد. محاصره ایران توسط آمریکا که بر اساس تعاریف بین‌المللی یک اقدام جنگی محسوب می‌شود و حملات مداوم اسرائیل به لبنان که ظاهرا نقض توافق آتش‌بس است، هر گونه صلح را بی‌معنا کرده است.»

وی ناتوانی آمریکا در پایبندی به توافقات را ناشی از سیستم سیاسی دوقطبی و شیزوفرنیک آن دانست، که در آن هر دولتی وعده‌های دولت قبل را نادیده می‌گیرد. به عنوان مثال، توافق اوباما با ایران توسط ترامپ پاره شد و این نشان می‌دهد که توافقات با آمریکا حداکثر برای مدت یک دوره ریاست‌جمهوری معتبر است.

افول آمریکا و شباهت به امپراتوری روم

هافمایستر با استناد به نظریه افول غرب اشپنگلر، آمریکا را در تلاش برای حفظ هژمونی جهانی و نقش «پلیس جهانی» توصیف کرد که منجر به درگیری‌های متعدد می‌شود. او آمریکا را به «یک امپراتوری رو به مرگ و یک حیوان زخمی» تشبیه کرد که در خطرناک‌ترین مرحله خود قرار دارد.

شباهت به اواخر دوره امپراتوری روم

وی وضعیت کنونی آمریکا را بسیار شبیه به اواخر دوره امپراتوری روم در قرن سوم و چهارم میلادی دانست، زمانی که تنها ۲۰٪ جمعیت شهر روم را رومی‌های واقعی تشکیل می‌دادند و ۸۰٪ از خاور نزدیک و آفریقا بودند. این وضعیت با حضور مهاجران فعلی در غرب مقایسه شد، در حالی که امپراتوری روم هنوز در تلاش برای گسترش بود.

بن‌بست ترامپ در برابر ایران

به گفته هافمایستر، ترامپ پس از شکست در اقدام علیه ایران، اکنون در بن‌بست قرار گرفته است؛ او نه می‌تواند حمله کند (زیرا ایران به اقتصاد جهانی ضربه می‌زند) و نه می‌تواند عقب‌نشینی کند. وی این وضعیت را به دستکاری بازار سهام تشبیه کرد، جایی که هر بار ترامپ از مذاکره با ایران سخن می‌گوید، قیمت نفت کاهش می‌یابد.

«ترامپ حالا در دام افتاده؛ هم نمی‌تواند حمله کند، چون ایران به اقتصاد جهانی ضربه می‌زند و هم نمی‌تواند عقب‌نشینی کند.»

هافمایستر پیش‌بینی کرد که اگر ترامپ به ایران حمله کند، ایران تلافی خواهد کرد، به ویژه در برابر کشورهای نفتی عربی، که به اقتصاد جهانی و آمریکا آسیب بیشتری وارد خواهد کرد. او تنها راه خروج را موافقت ترامپ با خواسته‌های ایران دانست، از جمله کنترل تنگه هرمز توسط ایران و کاهش یا خروج کامل حضور آمریکا در خاورمیانه.

پایان تک‌قطبی‌گرایی آمریکا و ظهور ایران

هافمایستر جنگ اخیر را از نظر فرجام‌شناسی بسیار مهم دانست، زیرا آن را «آغاز پایان تک‌قطبی‌گرایی آمریکا» معرفی کرد. او با اشاره به نمایشنامه فاوست گوته، حمله ترامپ به ایران را تمثیلی از «مفیستوفلس» دانست که قصد بدی داشت اما نتیجه آن به نفع ایران شد و آمریکا را تضعیف کرد.

جایگاه ایران در جهان چندقطبی

وی تأکید کرد که ایران در این جنگ اعتبار زیادی کسب کرده است. واکنش سریع و قدرتمند ایران به حملات اسرائیل و آمریکا باعث شد تا بسیاری که ایران را دست‌کم می‌گرفتند، دیدگاه خود را تغییر دهند. هافمایستر اشاره کرد که روسیه نیز از دفاع مؤثر ایران درس گرفته و معتقد است که باید مانند ایران به حملات غرب پاسخ مستقیم داد.

«ایران قطعاً یک قطب در جهان چندقطبی خواهد بود؛ یک دولت-تمدن یا یک امپراتوری. کل نظام تک‌قطبی به دلیل اقدامات ایران بسیار سریع‌تر از قبل در حال فروپاشی است.»

او نتیجه گرفت که ایران با دفاع مصمم خود، احترام زیادی از جهان کسب کرده و ثابت کرده که می‌توان در برابر غرب ایستادگی کرد. به این ترتیب، ایران قطعاً به عنوان یک قطب، یک دولت-تمدن یا یک امپراتوری در جهان چندقطبی ظاهر خواهد شد و به فروپاشی نظام تک‌قطبی سرعت خواهد بخشید.