سلامت جامعه؛ ۷۵ درصد عوامل مؤثر خارج از حوزه بهداشت و درمان است

چالش‌های جمعیتی و اجتماعی

اسدالله گنج‌خانلو، مدیر شبکه بهداشت و درمان ابهر، در جلسه‌ای مشترک با شوراهای اجتماعی و کارگروه‌های تخصصی، ضمن هشدار نسبت به روند فزاینده پیری جمعیت و کاهش نرخ باروری، بر ضرورت همکاری جمعی برای ارتقای سلامت تاکید کرد. او بیان داشت که تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد از عوامل تاثیرگذار بر سلامت در حیطه وزارت بهداشت قرار می‌گیرد و بخش اعظم سلامت جامعه به تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت (SDH) و همکاری‌های بین‌بخشی وابسته است.

• جوانی جمعیت: حفظ و تقویت ساختار جمعیتی جوان.
• پیری جمعیت: چالش‌های ناشی از افزایش سن جمعیت.
• تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت (SDH): عوامل اجتماعی، اقتصادی و محیطی مؤثر بر سلامت.

تغییر ساختار جمعیتی و پیامدها

مدیر شبکه بهداشت و درمان ابهر با اشاره به تغییرات ساختار جمعیتی کشور و شهرستان، توضیح داد که بررسی‌ها نشان می‌دهد گروه سنی ۳۵ تا ۴۹ سال در حال افزایش است و هرم جمعیتی به سمت سالمندی پیش می‌رود. وی کاهش نرخ باروری را در سطح کشور، استان و شهرستان روندی نگران‌کننده خواند و هشدار داد که تداوم این وضعیت، چالش‌های سالمندی جمعیت را در سال‌های آینده تشدید خواهد کرد.

خدمات سلامت در ابهر

گنج‌خانلو به تشریح ظرفیت‌های شبکه بهداشت شهرستان پرداخت و اعلام کرد که خدمات سلامت به جمعیتی بالغ بر ۱۶۶ هزار و ۹۵۴ نفر از طریق:

• ۱۳ مرکز جامع سلامت
• ۱۳ پایگاه سلامت فعال
• ۴۱ خانه بهداشت
• ۶ مرکز شبانه‌روزی
• ۳ بیمارستان

ارائه می‌شود.

نقش تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت

مدیر شبکه بهداشت و درمان ابهر با تاکید بر اهمیت برنامه تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت (SDH) یادآور شد که سازمان جهانی بهداشت بیش از یک دهه پیش اعلام کرده بود که عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و محیطی از مهم‌ترین عوامل ایجاد نابرابری‌های سلامت در جوامع هستند.

شبکه بهداشت در سال‌های گذشته در کنترل بیماری‌های واگیر، واکسیناسیون و کاهش بیماری‌های عفونی موفقیت‌های چشمگیری داشته است، اما امروز بخش عمده چالش‌های سلامت به بیماری‌های غیرواگیر و مسائل اجتماعی مرتبط است که بدون همکاری سایر دستگاه‌ها قابل حل نخواهد بود.

مسئولیت و همکاری بین‌بخشی

گنج‌خانلو تصریح کرد که مسئولیت اجرای برنامه تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت در سطح شهرستان بر عهده فرماندار است و شبکه بهداشت به عنوان دبیرخانه این برنامه فعالیت می‌کند. او تاکید کرد که تحقق اهداف این برنامه نیازمند همکاری تمامی دستگاه‌های اجرایی، شوراهای اسلامی، شهرداری‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و معتمدان محلی است.