تاریخی ۲۵۰۰ ساله در تار و پودهای گیوه؛ از اورامانات تا بازارهای جهانی

گیوه، پاپوشی با اصالت ۲۵۰۰ ساله که در دل کوه‌های سرسخت زاگرس متولد شده، امروز نه تنها نمادی از فرهنگ غنی اورامانات، بلکه به عنوان یک کالای هنری ارزشمند در بازارهای داخلی و خارجی جایگاه ویژه‌ای یافته است.

تلفیق هنر و استقامت در دل زاگرس

مردمان اورامانات به دلیل شرایط جغرافیایی و نیاز به پاپوشی مقاوم برای عبور از سنگلاخ‌های کوهستانی، هنر «کلاش‌بافی» یا همان گیوه را ابداع کردند. این پاپوش که از مواد اولیه کاملاً بومی تهیه می‌شود، به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردی همچون خنکی، سبکی، خاصیت ضدقارچی و بوگیری، همچنان محبوبیت خود را در میان تمامی نسل‌ها حفظ کرده است.

مشخصات فنی و تولید

ساختار گیوه ترکیبی از هنر نخ‌ریسی و چرم‌دوزی است که با دقت و ظرافت بافته می‌شود:

• زیره: تهیه شده از پارچه‌های الیافی مقاوم.
• رویه: بافته شده با نخ پنبه‌ای و پلی‌استر.
• اجزای تکمیلی: استفاده از چرم گاو نر برای پاشنه و نوک کفش.

تحول در صنعت گیوه

با ورود خلاقیت به این رشته سنتی، گیوه‌های سفید کلاسیک جای خود را به طرح‌های رنگی و مدرن داده‌اند که با استقبال گسترده بانوان روبرو شده است. این تغییر رویکرد، در کنار برگزاری کارگاه‌های آموزشی رایگان، به حفظ این میراث فرهنگی در برابر مدرنیته کمک شایانی کرده است.

«گیوه تنها یک پاپوش نیست؛ بلکه هنری است که با دستان توانمند زنان و مردان اورامانات زنده مانده است. با مراقبت صحیح، عمر مفید این کفش‌های دست‌بافت تا ۴ سال می‌رسد.»

اقتصاد و صادرات

تولید گیوه اکنون به یک چرخه اقتصادی پویا تبدیل شده است. راه‌اندازی تعاونی‌های تولیدی در روستاهای منطقه پاوه، علاوه بر اشتغال‌زایی برای بومیان، بستری برای صادرات مستقیم به کشور عراق فراهم کرده است. در حال حاضر، حدود ۶۰ درصد از محصولات تولیدی این تعاونی‌ها به بازارهای خارجی صادر می‌شود.