تجاری‌سازی ۷۰ محصول فناورانه در حوزه علوم شناختی در ایران

گامی بلند در مسیر خودکفایی علمی؛ ۷۰ محصول شناختی به مرحله تجاری‌سازی رسید

دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی با اعلام خبر موفقیت‌آمیز تجاری‌سازی ۷۰ محصول فناورانه، از دستیابی کشور به سطوح پیشرفته دانش فنی در حوزه علوم اعصاب و فناوری‌های عصبی خبر داد. این دستاوردها نشان‌دهنده گذار موفق از مرحله پژوهش‌های نظری به فاز تولید صنعتی و کاربردی است.

زیست‌بوم علوم شناختی: از پژوهش تا بازار

در حال حاضر، زیست‌بوم علوم شناختی کشور شامل ۱۶۰ شرکت فعال و حدود ۱۰۰۰ فناور متخصص است. تمرکز اصلی این ستاد بر تسلط بر چرخه کامل تولید، توسعه و به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته است. حوزه‌های کلیدی فعالیت این زیست‌بوم شامل موارد زیر است:

• فناوری‌های تحریک عمقی مغز
• ارگانوئیدهای مغزی و مغز مصنوعی
• فناوری‌های مبتنی بر سلول‌درمانی
• سیستم‌های هوشمند دارورسانی مغزی

چشم‌انداز اقتصادی و راهبردی

بر اساس تحلیل‌های صورت‌گرفته، ارزش فعلی بازار فناوری‌های شناختی در ایران حدود ۱۵۰ میلیون دلار برآورد می‌شود. با توجه به ظرفیت‌های موجود، هدف‌گذاری کلان کشور دستیابی به بازار ۶۰۰ میلیون دلاری تا سال ۲۰۳۴ است. این افزایش چهار برابری، ضرورتی راهبردی برای کاهش وابستگی به واردات در حوزه‌های درمانی و فناورانه محسوب می‌شود.

توسعه متناسب بازار به معنای توانایی کشور در تأمین نیازهای فناورانه از طریق ظرفیت‌های داخلی و کاهش آسیب‌پذیری در برابر مداخلات بیرونی است.

آموزش و ترویج؛ سرمایه‌گذاری برای آینده

برای تحقق این اهداف، برنامه‌ریزی‌های دقیقی جهت توسعه منابع انسانی صورت گرفته است. طبق برنامه‌های پنج‌ساله ستاد، تعداد فعالان این حوزه باید از ۱۰ هزار نفر به ۳۰ هزار نفر افزایش یابد. همچنین، با هدف عمومی‌سازی دانش شناختی، نهمین دوره مسابقات ملی علوم اعصاب با مشارکت بیش از ۲۰ هزار دانش‌آموز در حال برگزاری است که خود بستری برای شناسایی استعدادهای درخشان و ورود نسل جدید به عرصه فناوری‌های عصبی است.

تعاملات بین‌المللی و جایگاه جهانی

ایران با کسب کرسی یونسکو در حوزه علوم شناختی در سال ۲۰۲۶، به عنوان تنها دارنده این کرسی در منطقه غرب آسیا شناخته می‌شود. علاوه بر این، عضویت در شبکه زیرساخت‌های علمی کشورهای بریکس و همکاری با ۳۰ کشور جهان، ایران را در بسیاری از زیرشاخه‌های علوم شناختی در میان ۲۰ کشور برتر جهان قرار داده است.