مرمت «سگ‌کشی»؛ بازخوانی میراث بیضایی و نقدی بر سینمای امروز ایران

نسخه مرمت‌شده و اصلاح‌رنگ‌شده فیلم سینمایی «سگ‌کشی» به کارگردانی بهرام بیضایی، در مراسمی ویژه در موزه سینمای ایران به نمایش درآمد تا بار دیگر میراث فکری و هنری این کارگردان برجسته بازخوانی شود.

بازگشت به یک اثر ماندگار

فیلم «سگ‌کشی» که در سال ۱۳۷۹ تولید شد، به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین آثار سینمای ایران شناخته می‌شود. این اثر ۱۴۳ دقیقه‌ای، با تلاش فیلمخانه ملی ایران مرمت شده است. نمایش این نسخه در قالب برنامه کلاسیک‌های کانون کارگردانان، فرصتی فراهم آورد تا منتقدان و اهالی سینما به تحلیل جایگاه این فیلم در کارنامه بیضایی بپردازند.

تحلیل نگاه بیضایی به زن و جامعه

سعید قطبی‌زاده، منتقد سینما، با اشاره به اشراف بیضایی به تاریخ سینما و ادبیات، دو رویکرد متفاوت در آثار او را برشمرد:

• رویکرد اساطیری: نگاهی که ریشه در اسطوره‌شناسی و تاریخ کهن دارد.
• رویکرد ژانری: نگاهی واقع‌گرایانه که در «سگ‌کشی» به اوج خود می‌رسد.

خشم بیضایی در «سگ‌کشی» فورانِ سال‌ها سنگ‌اندازی در مسیر فیلم‌سازی او پس از دوران امیدوارانه «مسافران» است.

سینمای بیضایی؛ در برابر واقع‌گرایی مبتذل

در این نشست، بر تفاوت‌های بنیادین سینمای مؤلف با جریان‌های فعلی تأکید شد. منتقدان معتقدند که سبک دیالوگ‌نویسی بیضایی، حتی در شخصیت‌های لمپن، دارای شاعرانگی خاصی است که در سینمای امروز به دلیل غلبه «واقع‌گرایی مبتذل» به فراموشی سپرده شده است.

هشدار درباره نفوذ سرمایه

اصغر نعیمی، کارگردان سینما، با اشاره به فیلم «وقتی همه خوابیم» اظهار داشت که بیضایی سال‌ها پیش نسبت به تأثیر مخرب سرمایه‌گذاران بر استقلال هنری سینما هشدار داده بود؛ هشدارهایی که در آن زمان جدی گرفته نشدند اما امروز به وضوح در بدنه سینما قابل مشاهده‌اند.