آیا دارایی‌های حساب بانکی مشترک پس از فوت باید میان وراث تقسیم شود؟

در پی پرسشی حقوقی پیرامون مالکیت دارایی‌های به‌جامانده در یک حساب بانکی مشترک، این موضوع مطرح شده است که آیا دارایی‌های موجود در حساب مشترک میان مادر و مادربزرگ متوفی، مشمول تقسیم ارثیه میان سایر فرزندان می‌شود یا خیر.

ماهیت حقوقی حساب‌های مشترک

در بسیاری از نظام‌های حقوقی، حساب‌های بانکی که به صورت مشترک افتتاح می‌شوند، دارای ویژگی «حق بقا» (Right of Survivorship) هستند. این ویژگی به این معناست که پس از فوت یکی از صاحبان حساب، مالکیت کامل موجودی آن به صورت خودکار به صاحب دیگر منتقل می‌شود و این دارایی از شمول دارایی‌های مشمول انحصار وراثت خارج می‌گردد.

تقابل وصیت‌نامه و مالکیت مشترک

اگرچه در وصیت‌نامه متوفی تصریح شده است که دارایی‌های «ترکه» باید به تساوی میان فرزندان تقسیم شود، اما از نظر حقوقی، دارایی‌های خارج از ترکه (مانند حساب مشترک) تابع قوانین متفاوتی هستند:

• دارایی‌های ترکه: شامل اموال و دارایی‌هایی است که تنها به نام متوفی بوده و طبق وصیت‌نامه تقسیم می‌شوند.
• دارایی‌های خارج از ترکه: مبالغی که به دلیل قراردادهای مشترک یا ذی‌نفع بودن در بیمه عمر، پیش از تقسیم ارثیه به افراد خاص منتقل شده‌اند.

«پرسش مطرح شده نه یک مسئله اخلاقی، بلکه یک چالش حقوقی است که باید بر اساس قراردادهای بانکی و قوانین حاکم بر مالکیت مشترک بررسی شود.»

نکات کلیدی برای ذی‌نفعان

در این پرونده، تنها دارایی‌هایی که به عنوان بخشی از ترکه محسوب می‌شوند، وجوه حاصل از بیمه عمر هستند که میان فرزندان توزیع شده است. سایر دارایی‌ها که در حساب‌های مشترک قرار داشته‌اند، طبق رویه‌های معمول بانکی، به مالک باقی‌مانده تعلق می‌گیرند و الزامی برای تقسیم آن‌ها میان سایر وراث وجود ندارد، مگر آنکه مدارک قانونی مبنی بر «امانی بودن» وجوه برای متوفی وجود داشته باشد.