هشدار خسرو معتضد درباره گسست هویتی در پی کاهش تولید آثار تاریخی

خسرو معتضد، مورخ و کارشناس برجسته تاریخ معاصر، با انتقاد از وضعیت فعلی تولیدات نمایشی، نسبت به پیامدهای نادیده گرفتن ژانر تاریخی در تلویزیون و سینما هشدار داد.

بحران هویت در سایه غفلت تاریخی

معتضد با تأکید بر اینکه روایت نکردن تاریخ، کشور را در معرض گسست هویتی قرار می‌دهد، اظهار داشت: «بی‌توجهی به بازنمایی وقایع تاریخی، هزینه‌ای به‌مراتب سنگین‌تر از تولید فیلم‌های پرهزینه دارد. وقتی تاریخ خود را روایت نکنیم، دیگران با جعل واقعیت، ادعاهای ارضی و فرهنگی خود را مطرح می‌کنند.»

تغییر ذائقه تولید؛ از حماسه‌های تاریخی تا آپارتمان‌نشینی

این کارشناس تاریخ با اشاره به کاهش بودجه و تمایل تلویزیون به تولید آثار تاریخی، افزود: «امروزه فیلم‌ها اغلب به چند لوکیشن محدود مانند آپارتمان، هتل و خیابان خلاصه شده‌اند. این در حالی است که سینمای جهان، به‌ویژه هند، با الگوبرداری از استانداردهای هالیوودی، به‌طور گسترده‌ای به وقایع تاریخی قرون هجدهم و نوزدهم خود پرداخته است.»

ضرورت حضور متخصصان در پروژه‌های تاریخی

معتضد با تأکید بر اهمیت دقت در جزئیات تاریخی، تصریح کرد: «یک اشتباه کوچک در طراحی لباس یا جزئیات فنی، اعتبار اثر را از بین می‌برد. فیلم تاریخی نیازمند کارگردان پژوهشگر و حضور تیمی از مورخان است.»

«برای پروژه‌های موفقی همچون سریال عمر بن خطاب، حدود چهل پژوهشگر حضور داشتند. این سطح از دقت، نیازمند مشارکت مالی و عزم جدی است که متأسفانه در حال حاضر با محدودیت و سانسورهای گسترده مواجه است.»

ظرفیت‌های نهفته

وی با اشاره به وجود بیش از ۳۰۰۰ سوژه تاریخی ایرانی که قابلیت تبدیل شدن به آثار نمایشی را دارند، بر لزوم عبور از بازپخش آثار محدود گذشته تأکید کرد و فیلم «یتیم‌خانه ایران» را نمونه موفقی از پرداختن به موضوعات استعمارستیزی دانست.