راهکار دانشگاه تهران برای مهار بحران ریزگردهای تالاب صالحیه

دانشگاه تهران با ارائه راهکاری علمی و دوگانه، نسبت به روند شتابان بیابان‌زایی در استان البرز و تبدیل تالاب صالحیه به کانون تولید گردوغبار برای کلان‌شهرهای تهران و کرج هشدار داد.

بحران زیست‌محیطی تالاب صالحیه

بررسی‌های تخصصی نشان می‌دهد که تالاب صالحیه به دلیل مداخلات انسانی، تغییر کاربری اراضی، افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی و چرای مفرط دام، از یک اکوسیستم آبی پویا به بستری خشک و حساس تبدیل شده است. گسترش این کانون گردوغبار به سمت شهرستان‌های نظرآباد و اشتهارد، سلامت ساکنان مناطق وسیعی از البرز و تهران را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.

نیروگاه‌های خورشیدی؛ راهکار دوگانه مهار فرسایش

کارشناسان دانشگاه تهران برای مدیریت این بحران، استقرار نیروگاه‌های خورشیدی در مناطق بیابانی را به عنوان راهکاری استراتژیک پیشنهاد کرده‌اند. این طرح مزایای زیر را به همراه دارد:

• تولید انرژی پاک: بهره‌گیری از ظرفیت تابشی منطقه برای تولید برق.
• نقش بادشکن: کاهش سرعت باد و مهار فرسایش بادی به‌صورت طبیعی.
• کاهش هزینه‌ها: جایگزینی با اقدامات مکانیکی پرهزینه و دشوار.

در همین راستا، پیشنهاد اختصاص ۳۰۰ تا ۴۰۰ هکتار از اراضی آسیب‌دیده استان البرز برای احداث این نیروگاه‌ها به مراجع ذی‌صلاح ارائه شده است.

چالش‌های نظارتی و بیابان‌خواری

تغییر کاربری‌های غیرمجاز و پدیده «بیابان‌خواری» در حاشیه بیابان‌ها، مدیریت منابع طبیعی را با دشواری‌های مضاعف مواجه کرده است.

مقابله با تبدیل غیرقانونی اراضی کشاورزی به کاربری مسکونی نیازمند نظارت دقیق حاکمیتی و حمایت از سازمان‌های مردم‌نهاد به عنوان بازوان نظارتی است.

گردشگری بیابان؛ از فرصت تا تهدید

اگرچه گردشگری بیابان در صورت مدیریت پایدار می‌تواند یک فرصت اقتصادی باشد، اما توسعه بی‌ضابطه فعالیت‌هایی نظیر تردد خودروهای آفرود، تعادل اکولوژیک منطقه را برهم می‌زند. کارشناسان تأکید دارند که فعالیت‌های اقتصادی در این مناطق تنها در صورت تضمین سلامت اکوسیستم مجاز است.