تغییر رویکرد در مدیریت حریق جنگل‌ها؛ از نگاه سنتی به حکمرانی ظرفیت‌محور

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست مازندران با تاکید بر ضرورت گذار از نگاه سنتی به بحران، خواستار اتخاذ رویکرد حکمرانی در مدیریت مسائل زیست‌محیطی شد. وی با اشاره به شتاب تغییرات زنجیره‌ای در جهان امروز، بر لزوم ارتقای فهم عمومی و تخصصی از مخاطرات تاکید کرد.

تغییر پارادایم در مدیریت بحران

در «دوره آموزشی توسعه ظرفیت و آمادگی عملیاتی برای مدیریت حریق»، محمدرضا کنعانی با اشاره به برگزاری دوره‌ها بر اساس استانداردهای بین‌المللی، مسیر نوین سازمان را خروج از حفاظت رویدادمحور به سوی حفاظت ظرفیت‌محور دانست. وی معماری ظرفیت را حاصل هم‌افزایی چهار لایه «انسان، نهاد، جامعه و حکمرانی» معرفی کرد.

ارکان مدیریت راهبردی حریق

کارشناسان در این دوره، بر اهمیت دو رکن اصلی در مدیریت بحران تاکید کردند:

«بحران، نقطه تلاقی عدم‌قطعیت و تهدید است؛ تنها پاسخ عملیاتی در میدان کافی نیست و به حکمرانی هماهنگ واحد نیاز داریم.»

اولویت حفظ جان و دانش تاکتیکی

مدرسان این دوره با هشدار نسبت به اینکه شجاعت بدون دانش تاکتیکی به فاجعه ختم می‌شود، بر موارد زیر تاکید کردند:

• حفظ جان: استفاده از تجهیزات استاندارد و لباس‌های ایمنی الزامی است.
• پایش پس از اطفاء: عدم پایش منجر به شعله‌ور شدن مجدد جرایم و بحران‌های ثانویه می‌شود.
• رویکرد علمی: پرهیز از رفتارهای احساسی و تمرکز بر رفتارشناسی حریق در زیست‌بوم‌های پیچیده مانند جنگل‌های هیرکانی.

این دوره آموزشی با هدف توانمندسازی محیط‌بانان و ایجاد یک استاندارد رفتاری همگن در سطح ملی برای مقابله با حریق‌های طبیعی برگزار شده است.