حسین علیزاده: هیچ‌کس نمی‌تواند از بیرون برای فرهنگ ایران نسخه بپیچد

در مراسمی که با حضور جمعی از نامداران عرصه فرهنگ و هنر در خانه هنرمندان ایران برگزار شد، از استیون بلام، پژوهشگر برجسته آمریکایی و خدمات او به موسیقی ایرانی تجلیل شد.

موسیقی؛ فراتر از مرزهای سیاسی

حسین علیزاده در این نشست با ستایش از شجاعت هنرمندان در مواجهه با فشارهای گوناگون، بر اهمیت حفظ اصالت فرهنگی تأکید کرد. وی با انتقاد از رویکردهای استعماری در مطالعات فرهنگی، اظهار داشت: «هیچ‌کس نمی‌تواند از بیرون برای یک فرهنگ نسخه بپیچد.» به باور علیزاده، پژوهشگرانی نظیر بلام با عشق و احترام به عمق جان موسیقی ایران نفوذ کردند و آن را نه به عنوان یک موضوع مطالعاتی، بلکه به عنوان تجربه‌ای زیسته درک کردند.

پیوند ناگسستنی شعر و موسیقی

سخنرانان این مراسم، ابعاد گوناگون شخصیت علمی و انسانی استیون بلام را بررسی کردند:

• نصرالله پورجوادی: بلام را پژوهشگری دانست که با تارهای قلب خود موسیقی ایران را نواخت و روح جهان‌بینی ایرانی را درک کرد.
• محمدرضا درویشی: بر اهمیت درک بلام از پیوند عمیق میان شعر و موسیقی تأکید کرد و آثار او را نمونه‌ای از دقت علمی در کنار شناخت فرهنگی برشمرد.
• بابک خضرایی: بلام را آموزگار شیوه صحیح «گوش سپردن» به موسیقی معرفی کرد که نگاه‌های مرکزگرایانه را به چالش کشید.
• هومان اسعدی: از بلام به عنوان «کتابخانه‌ای زنده» یاد کرد که دانش را در وجود خود به شیوه‌ای از زیستن تبدیل کرده بود.

«هنر اساساً برای نزدیک کردن انسان‌ها به یکدیگر است. دولت‌ها ممکن است اختلاف داشته باشند، اما ملت‌ها و هنرمندان می‌توانند با یکدیگر همدل باشند.»

میراثی برای آیندگان

آمنه یوسف‌زاده نیز در این نشست با اشاره به بیش از سه دهه همکاری با استیون بلام، او را آموزگاری سخاوتمند خواند که دانشجویان ایرانی را همواره به شناخت عمیق‌تر سنت‌های فکری و فرهنگی خود تشویق می‌کرد. این مراسم در حالی به پایان رسید که حاضران بر ضرورت در دسترس قرار گرفتن آثار پژوهشی بلام برای مخاطبان فارسی‌زبان تأکید کردند.